ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΙΑ

Είναι παρεμβατικές οι δημοσκοπήσεις;

ΑΝΤΩΝΗΣ ΔΕΛΛΑΤΟΛΑΣ
Κάλπες με... παλτό  - Κεντρική Εικόνα

Πόσο απέχουν οι σκέψεις από τις πράξεις ή στην περίπτωσή μας αυτό που σκεφτόμαστε συγκυριακά να ψηφίσουμε από αυτό που ψηφίζουμε τελικά; Πόσο αναγκαίες είναι οι αλλεπάλληλες δημοσκοπήσεις  και πόσο σοβαρά (για να προσμετρηθεί αξιόπιστα) μπορεί να αλλάξει κανείς γνώμη μέσα έναν ή δυο μήνες; Τις τελευταίες δεκαετίες σε περιόδους ομαλότητας, διαπιστώσαμε σε γενικές γραμμές ότι οι δημοσκοπήσεις αποτύπωναν αξιόπιστα τις τάσεις της κοινωνίας και τα εκλογικά αποτελέσματα γενικότερα.  

Στα χρόνια της κρίσης τα πράγματα άλλαξαν. Το παγιωμένο πολιτικό σύστημα ανατράπηκε και διαμορφώθηκαν συγκυριακές τάσεις που άλλαξαν ριζικά τους συσχετισμούς δυνάμεων. Ένα πολύ μεγάλο ποσοστό ψηφοφόρων δεν μετέχει καν στις εκλογές - πέρα αυτών που δηλώνουν αναποφάσιστοι. Έτσι, οι πλειοψηφίες είναι πολύ σχετικές, οι συσχετισμοί ρευστοί και οι εκπλήξεις  κερδίζουν έδαφος. Σε μια κοινωνία που ταλανίζεται από μια βαθιά και πολυεπίπεδη  κρίση, είναι δύσκολο να αποτυπώσεις μια σταθερά. Όταν το εκλογικό σώμα βρίσκεται σε μια παρατεταμένη πολιτική ψυχολογική αστάθεια, ψηφίζει αρνητικά, δεν μετέχει, εκδικείται  και γενικά κυριαρχεί η αγανακτισμένη ψήφος, οι δημοσκοπήσεις δύσκολα βρίσκουν το μέτρο μέσα στην αμετροέπεια. Έτσι, οι αποκλίσεις είναι φυσιολογικές μέσα σε ένα απρόβλεπτο πολιτικό περιβάλλον.  

Το πρόβλημα, ωστόσο, δεν είναι αν οι δημοσκοπήσεις πέφτουν μέσα ή αποκλίνουν, αλλά το πώς αυτές χρησιμοποιούνται σαν εργαλεία που επηρεάζουν με τον τρόπο τους την τρέχουσα πολιτική. Πως εντάσσονται στο πολιτικό σκηνικό;  Όταν βολεύουν τους μεν, είναι σωστές, έγκυρες και αξιόπιστες, όταν δεν είναι βολικές για τους δε, καταγγέλλονται σαν προκατειλημμένες και υποβολιμαίες.

Άρα, το πολιτικό σύστημα εκτός των άλλων πρέπει να κρατήσει το ίδιο μια αξιόπιστη θέση απέναντι στις δημοσκοπήσεις ώστε αυτές να μην αποτελούν προπαγανδιστικό μέσο κανενός. Επίσης, πρέπει να κατανοήσουμε ότι στον σύγχρονο κόσμο που ζούμε, οι δημοσκοπήσεις είναι μια πραγματικότητα, ένα εργαλείο το οποίο μπορεί να χρησιμοποιηθεί επ’ ωφελεία του πολιτικού μας συστήματος και της κοινωνίας. Αυτό θα γίνει με θεσμικό πλαίσιο που θα εξασφαλίζει την επιστημονική επάρκειά τους και την ανεξαρτησία τους.

Ενταγμένες, ωστόσο, οι δημοσκοπήσεις σε ένα πολιτικό σκηνικό γενικευμένης κρίσης και τυφλής αντιπαράθεσης, δύσκολα μπορούν να κρατήσουν τις επιβεβλημένες αποστάσεις  μιας και μοιραία θα πυροδοτούν την αντιπαράθεση.

Σίγουρα οι δημοσκοπήσεις είναι παρεμβατικές στην πολιτική ζωή της χώρας γιατί εκτός από το να αποτυπώνουν την στιγμή, δημιουργούν κλίμα, επηρεάζουν την πολιτική ζωή, δημιουργούν εντάσεις, αλλά από την άλλη προειδοποιούν, επισημαίνουν και καλούν τα κόμματα να βελτιώσουν τις επιδόσεις τους.  

Λένε εν τέλει ότι οι δημοσκοπήσεις είναι η φωτογραφία της στιγμής, άρα συναθροιζόμενες πολλές στιγμές αποτυπώνουν την εκλογική τάση της κοινωνίας. Σε αυτό πρέπει να επικεντρωθούμε ως προς την πρόσληψη τους και όχι να ανεβάζουμε και να ρίχνουμε κυβερνήσεις πριν την ώρα τους και αυθαίρετα.