ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΙΑ

GDPR: Τι αλλάζει με τα προσωπικά δεδομένα στην ΕΕ

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Μ. ΤΖΙΚΑΣ
Τελευταία ευκαιρία για την προστασία της πρώτης κατοικίας - Κεντρική Εικόνα

Το τελευταίο δίμηνο το διαδίκτυο έχει κατακλυστεί από χορηγούμενες διαφημίσεις (facebook, google κλπ) σχετικά με το τι είναι ο Γενικός Κανονισμός Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων, γνωστός και ως GDPR (General Data Protection Regulation), ποιοι πρέπει να συμμορφωθούν με αυτόν μέχρι την 25η Μαΐου 2018 και ποια είναι τα δικαιώματα των πολιτών σχετικά με τον ανωτέρω Γενικό Κανονισμό. Επίσης όσοι από εσάς διαθέτετε διεύθυνση email σίγουρα θα έχετε δεχθεί emails, από τα οποία ζητούν οι αποστολείς τους την ρητή συγκατάθεσή σας μέχρι και την 25 Μαϊου εν προκειμένω για να συνεχίσουν να σας αποστέλλουν ενημερωτικά newsletters σχετικά με τις προσφορές των εταιριών τους αλλά και την προώθηση των προϊόντων τους. Επίσης ο εν λόγω Κανονισμός έχει αποκτήσει μεγάλη δημοσιότητα εξαιτίας και των υπέρογκων προστίμων που θα επιβληθούν σε όσους δεν έχουν συμμορφωθεί με τις διατάξεις αλλά και έχουν παραβιάσει προσωπικά δεδομένα ανθρώπων.

Για όσους δεν γνωρίζουν ακόμη, η 25η Μαϊου 2018 αποτελεί επίσημη ημερομηνία έναρξης εφαρμογής του Νέου Γενικού Κανονισμού Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων (ΓΚΠΔ) (ΕΕ) 2016/679. Παρακάτω ακολουθεί ένας συνοπτικός οδηγός για το τι πρέπει να γνωρίζουν πολίτες και επιχειρήσεις σχετικά με τον ανωτέρω Κανονισμό.

1) Τι είναι ο ΓΚΠΔ (Γενικός Κανονισμός Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων);

Είναι ο Κανονισμός που ψηφίστηκε πριν 2 έτη (27 Απριλίου 2016) στις Βρυξέλλες από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο. Ο σκοπός αυτής της ψήφισης είναι η προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και η ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών. Σύμφωνα με το προοίμιο του Κανονισμού στην ψήφιση αυτή μεταξύ άλλων συνέβαλε και η ραγδαία ανάπτυξη της τεχνολογίας και η παγκοσμιοποίηση σε συνάρτηση με την αυξανόμενη κλίμακα της συλλογής και της ανταλλαγής δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα.

Να σημειωθεί οτι ο ΓΚΠΔ ξεκίνησε να εφαρμόζεται πιλοτικά από την ημερομηνία της ψήφισης του για τα Κράτη Μέλη της Ευρωπαϊκής ένωσης αλλά η εφαρμογή του από τις 25 Μαϊου 2018 και εντεύθεν θα είναι υποχρεωτική και θα ισχύει αυτοδικαίως για όλα τα ανωτέρω Κράτη Μέλη.

2) Τι είναι τα Προσωπικά Δεδομένα;

Ως προσωπικά δεδομένα ορίζεται κάθε πληροφορία που αφορά ταυτοποιημένο ή ταυτοποιήσιμο φυσικό πρόσωπο, το οποίο ονομάζεται υποκείμενο των δεδομένων, δηλαδή με πιο απλά λόγια ως προσωπικά δεδομένα θεωρούνται το ονοματεπώνυμό του ανθρώπου, ο αριθμός της ταυτότητάς του, ο αριθμός του φορολογικού του μητρώου (ΑΦΜ), η διεύθυνση του σπιτιού του, ο αριθμός του τηλεφώνου του, ο αριθμός της πιστωτικής του κάρτας, η πινακίδα του αυτοκινήτου του, το e-mail του κλπ.

3) Ποιος είναι ο λειτουργικός σκοπός του Γενικού Κανονισμού Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων;

Ο ανωτέρω Κανονισμός από τις 25 Μαϊου θα εφαρμόζεται στην αυτοματοποιημένη και μη αυτοματοποιημένη επεξεργασία προσωπικών δεδομένων τα οποία περιλαμβάνονται ή πρόκειται να περιληφθούν σε σύστημα αρχειοθέτησης. Ενημερώνει τον υπεύθυνο επεξεργασίας αλλά και το υποκείμενο των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα για τα δικαιώματά τους αλλά και τις υποχρεώσεις τους σύμφωνα με τις γενικές αρχές του.

4) Ποιους αφορά;

Αφορά όλες τις εταιρίες αλλά και τις ατομικές επιχειρήσεις οι οποίες συναλλάσσονται με Ευρωπαίους πολίτες και επεξεργάζονται τα προσωπικά τους δεδομένα για συγκεκριμένους σκοπούς. Επίσης αφορά όλους τους δημόσιους οργανισμούς και υπηρεσίες οι οποίες συλλέγουν και αποθηκεύουν προσωπικά δεδομένα πολιτών, ασθενών, επισκεπτών, εργαζομένων και προμηθευτών;

5) Πότε επιτρέπεται η επεξεργασία των προσωπικών μου δεδομένων από τις εταιρίες με τις οποίες συναλλάσσομαι κλπ;

Μέχρι την 24 Μαϊου 2018 όσοι είχαν προσωπικά σας δεδομένα τα οποία επεξεργαζόντουσαν για κάποιον σκοπό, έπρεπε με την αποστολή κάποιου email να ζητήσουν την ρητή σας συγκατάθεση για να συνεχίσουν να επικοινωνούν μαζί σας με την αποστολή ενημερωτικών newsletters κλπ εν προκειμένω για την προώθηση των προϊόντων τους, υπηρεσιών κλπ. Ωστόσο από την 25η Μαϊου 2018 και εφεξής θα πρέπει να έχετε συναινέσει γραπτώς στην επεξεργασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα σας για έναν ή περισσότερους συγκεκριμένους σκοπούς. Επίσης πρέπει να γνωρίζετε οτι διατηρείται ανα πάσα στιγμή το δικαίωμά σας να ανακαλέστε την συγκατάθεση αυτή.

6) Ποιες πληροφορίες πρέπει να μου παρέχονται όταν επεξεργάζονται τα προσωπικά μου δεδομένα;

Σύμφωνα με τον Κανονισμό, ο υπεύθυνος επεξεργασίας, όταν συλλέγει δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα, υποχρεούται να μας ενημερώνει για κάθε ενέργειά του, ήτοι για τα στοιχεία επικοινωνίας του, για τους σκοπούς επεξεργασίας αυτών, για τους αποδέκτες και για πόσο χρονικό διάστημα θα αποθηκευτούν, την ύπαρξη του δικαιώματός μας να ανακαλέσουμε οποιαδήποτε στιγμή την συγκατάθεσή μας, το δικαίωμα υποβολής καταγγελίας σε εποπτική αρχή κ.α.

7) Τι δικαίωμα έχω εάν τα δεδομένα προσωπικού μου χαρακτήρα υποβλήθηκαν σε επεξεργασία παράνομα;

Έχετε το δικαίωμα να ζητήσετε από τον υπεύθυνο επεξεργασίας τη διαγραφή δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα που σας αφορούν χωρίς αδικαιολόγητη καθυστέρηση και ο υπεύθυνος επεξεργασίας υποχρεούται να διαγράψει δεδομένα προσωπικού σας χαρακτήρα χωρίς αδικαιολόγητη καθυστέρηση. (άρθρο 17 δικαίωμα διαγραφής “δικαίωμα στην λήθη”).

8) Πως μπορώ να αμυνθώ εάν παραβιαστούν τα προσωπικά μου δεδομένα; Έχω δικαίωμα να αξιώσω αποζημίωση;

Εάν τα προσωπικά σας δεδομένα έχουν παραβιαστεί, έχετε το δικαίωμα να υποβάλετε καταγγελία στην ανεξάρτητη αρχή προστασίας προσωπικών δεδομένων (εποπτική αρχή) της χώρας διαμονής σας ή της χώρας εργασίας σας. Επίσης έχετε το δικαίωμα να αξιώσετε και χρηματική αποζημίωση από τον υπεύθυνο επεξεργασίας ή τον εκτελούντα την επεξεργασία εάν αποδειχθεί οτι υποστήκατε υλική ή μη υλική ζημία ως αποτέλεσμα παραβίασης του παρόντος κανονισμού.

9) Είμαι ιδιοκτήτης επιχείρησης και έχω αντιληφθεί οτι έχουν παραβιαστεί τα προσωπικά δεδομένα ενός πελάτη μου, τι κάνω;

Καταρχήν από την στιγμή που το διαπιστώσετε έχετε 72 ώρες προθεσμία για να ειδοποιήσετε την εποπτική αρχή χωρίς αδικαιολόγητη καθυστέρηση για αυτήν την παραβίαση. Επίσης θα πρέπει να ενημερώσετε και το υποκείμενο των δεδομένων που παραβιάστηκαν διότι μπορεί να είναι ευαίσθητα δεδομένα υγείας αν η παραβίαση αυτή αφορά τα αρχεία ενός ιατρού, νοσοκομείου ή ακόμη και εταιρίας. Συνεπώς μπορεί η παραβίαση αυτή να θέσει σε κίνδυνο τα δικαιώματα και τις ελευθερίες αυτού του προσώπου εν δεν ενημερωθεί εγκαίρως και το ίδιο.

10) Ποια είναι τα πρόστιμα που επιβάλλονται στους παραβάτες;

Τα πρόστιμα που επιβάλλονται στους παραβάτες του παρόντος κανονισμού κυμαίνονται έως 20.000.000,00€ ή 4% του παγκόσμιου κύκλου εργασιών της εταιρίας ή του οργανισμού.

* ο Κωνσταντίνος Τζίκας είναι δικηγόρος & διαμεσολαβητής Υ.Δ.Δ.Α.Δ.