ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΙΑ

Η Ευρώπη μετεξελίσσεται σε Δύση;

ΣAΒΒΑΣ Γ. ΡΟΜΠΟΛΗΣ- ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ Γ. ΜΠΕΤΣΗΣ
Οικονομία και δημοκρατία στην Ευρώπη - Κεντρική Εικόνα

Η ΕΥΡΩΠΗ ΜΕΤΕΞΕΛΙΣΣΕΤΑΙ ΣΕ ΔΥΣΗ;

Των

Σάββα Γ. Ρομπόλη

Ομότ.Καθ. Παντείου Πανεπιστημίου

Βασίλειου Γ.Μπέτση

Υποψ.Διδάκτορα Παντείου Πανεπιστημίου

 

Η στρατηγική της δυναμικής επέκτασης των νέων τεχνολογιών της ρομποτικής, του αυτοματισμού, της τεχνητής νοημοσύνης, κ.λ.π., ως μέσου βελτίωσης της παραγωγικότητας και της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων και των εθνικών οικονομιών, βρίσκεται, μεταξύ άλλων, στο υπόβαθρο των εξελίξεων, που παρατηρούνται τα τελευταία χρόνια, στην διαδικασία της διεθνοποίησης. Αξίζει να σημειωθεί ότι σε σύγκριση με τις προηγούμενες δεκαετίες, το νέο στοιχείο στην διαδικασία της διεθνοποίησης επικεντρώνεται στη σταδιακή αποδυνάμωση των κρατικών παρεμβάσεων, σε συνδυασμό με την ενίσχυση τόσο των φορέων και των θεσμών της διεθνοποίησης, όσο και της διεθνούς επέκτασης της δραστηριότητας των πολυεθνικών επιχειρήσεων. Αυτές οι εξελίξεις της διεθνοποίησης εκφράζουν ουσιαστικά την βαθμιαία τάση μετατροπής του διεθνούς οικονομικού και κοινωνικού σχηματισμού από αθροιστικό σε ακέραιο. Ακριβώς, μία τέτοια περίπτωση εξέλιξης στην διαδικασία της διεθνοποίησης, αποτελεί η σύσταση και η μετεξέλιξη της ΕΟΚ σε Ευρωπαϊκή Ένωση των 28 (27 σήμερα) κρατών-μελών, με την έννοια της διαμόρφωσης μίας ακέραιης και σταδιακά ολοκληρωμένης οντότητας πολιτικής, οικονομικής και νομισματικής ένωσης. Όμως, αυτή η στρατηγική της νομισματικής ολοκλήρωσης και της πολιτικής, οικονομικής και κοινωνικής σύγκλισης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, υπονομεύτηκε θεσμικά, με την ψήφιση διαδοχικών συμφωνιών, από τα ίδια τα όργανα διοίκησης της Ένωσης (Συμβούλιο αρχηγών κρατών-μελών, Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, κ.λ.π.), ως αποτέλεσμα εθνικών αντιθέσεων και συμφερόντων, οι οποίες στην πράξη επέδρασαν και επιδρούν αρνητικά στην επίτευξη της πολιτικής, οικονομικής και κοινωνικής ολοκλήρωσης. Από την άποψη αυτή, αποτελεί, μεταξύ των άλλων, χαρακτηριστική περίπτωση, η στρατηγική επιλογή αντιμετώπισης της ευρωπαϊκής κρίσης, με όρους μίας κατακερματισμένης και μη δημοκρατικής πολιτικής ύφεσης, λιτότητας, ανεργίας, αποεπένδυσης και φτωχοποίησης του πληθυσμού. Το αποτέλεσμα αυτής της επιλογής είναι η εσωτερίκευση φυγόκεντρων τάσεων στην Ευρωπαϊκή Ένωση (Brexit) και η αναζωπύρωση αντιλήψεων και πολιτικών προστατευτισμού και δημιουργίας συνθηκών ενδοκρατικών και ενδοευρωπαϊκών αντιθέσεων. Στις συνθήκες αυτές, οι πρόσφατες πολιτικές εξελίξεις στα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ειδικότερα στην Γαλλία ( εκλογή του Ε.Μακρόν υπό την απειλή της εκλογής της Μ.Λεπέν) και στην Αγγλία (Βrexit), αναδεικνύουν με τον πιο εύληπτο τρόπο την αναγκαιότητα αλλαγής της στρατηγικής πλεύσης της Ένωσης και την διεκδικητική απαίτηση των ευρωπαίων πολιτών για την δημιουργία νέων, μελλοντικών και συνεκτικών προοπτικών και προσδοκιών της Ένωσης. Ακριβώς στην φάση αυτή, κατά την οποία απειλείται η συνεκτικότητα της Ευρώπης και αναβλύζει η μετεξέλιξη της σε κράτη-μέλη της Δύσης, πληθαίνουν οι φωνές επανίδρυσης του ευρωπαϊκού εγχειρήματος. Πράγματι, σε επιστημονικό επίπεδο χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η πρόσφατη Διάσκεψη στην Γερμανία ( Λίνταου, Αύγουστος 2017) οικονομολόγων που έχουν τιμηθεί με το Νόμπελ Οικονομίας, κατά την διάρκεια της οποίας υποστηρίχθηκε η άποψη « της διάσωσης της Ευρώπης και του ευρώ μόνο με την επανίδρυση της». Στην κατεύθυνση αυτή, διατυπώθηκε η πρόταση ότι « μόνο μία συντονισμένη δράση ελάφρυνσης του χρέους μπορεί να σώσει το ευρώ και κάτι τέτοιο θα λειτουργήσει μόνο εάν η Γερμανία υπερβεί τον εαυτόν της, δεδομένου ότι η συγκεκριμένη χώρα ωφελήθηκε από το αδύναμο ευρώ, εξάγοντας σε άλλες χώρες της ευρωζώνης την ανεργία της. Έτσι, η Γερμανία είτε πρέπει να εκχωρήσει μέρος της οικονομικής της ισχύος, είτε πρέπει να αποχωρήσει από την ευρωζώνη». Το ίδιο, σε πολιτικό επίπεδο ο πρόεδρος της Γαλλίας Ε.Μακρόν τόσο κατά την περιοδεία του σε χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, όσο και στο πρόσφατο (Σεπτέμβριος 2017) ταξίδι του στην Ελλάδα, υποστήριξε με έμφαση ότι « η Ευρώπη δεν μπορεί να βυθιστεί στην ρουτίνα, ούτε μπορεί να αφήσει την προστασία της συνεκτικότητας της στους τεχνοκράτες, τους συμβολαιογράφους και τους εθνικιστές». Η επανιδρυμένη Ευρώπη, υποστηρίζει ο Ε.Μακρόν, θα επέλθει δημοκρατικά με την δημιουργία «πολλών σχημάτων», την οποία θα ωθεί προς τα εμπρός μία «πρωτοπορία» χωρών, οι οποίες θα επιθυμούν να προχωρήσουν πιο μακριά στην εμβάνθυση της και στη σύγκληση των οικονομιών και των πολιτικών τους, στον οικονομικό, φορολογικό, κοινωνικό, αμυντικό, κλιματολογικό, ενεργειακό, κ.λ.π., τομέα, υπονοώντας ότι η Ευρώπη ως αγορά και ως άθροισμα κρατών-μελών, όπου δεσπόζει η εθνική και όχι η ευρωπαϊκή κυριαρχία απορρίπτεται από τους πολίτες της με υψηλό τον κίνδυνο της διάλυσης της. Όμως, η ευρωπαϊκοποίηση της Ευρώπης, ανεξάρτητα από τις προθέσεις και τις εξαγγελίες των ευρωπαίων πολιτικών, δεν επιτυγχάνεται με την δημιουργία «ζωνών επιρροής» και την εφαρμογή πολιτικών απαξίωσης της κοινωνικής της συνείδησης, με τον μετασχηματισμό των χωρών κρίσης χρέους ή των αδύναμων χωρών σε υπεργολαβικά εργαστήρια της « πρωτοπορίας» των χωρών και την συρρίκνωση των εργασιακών και κοινωνικών δικαιωμάτων, την απορρύθμιση της αγοράς εργασίας, την ευελιξία της απασχόλησης, την ανεργία, την μείωση των μισθών, την ανισοκατανομή του εισοδήματος, το κοινωνικό ντάμπινγκ,κ.λ.π. Αντίθετα, πριν και πάνω απ’ όλα η ευρωπαϊκοποίηση της Ευρώπης ,επιτυγχάνεται με την θεσμοποίηση της ενδοευρωπαϊκής ισομέρειας και την εισαγωγή της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σ’ ένα νέο κύκλο εγκατάλειψης της λιτότητας, της αποκαθήλωσης των εργασιακών, μισθολογικών και κοινωνικών δικαιωμάτων, της ανεργίας, της φτωχοποίησης του πληθυσμού,κ.λ.π., ιδιαίτερα στις μεσοσογειακές χώρες, και της εγκαθίδρυσης των αναγκαίων συνθηκών ανάπτυξης, τεχνολογικής και κοινωνικά ισόρροπης ανασυγκρότησης της ευρωπαϊκής οικονομίας. Με αυτόν τον τρόπο, η πολιτική, παραγωγική, τεχνολογική και κοινωνική ανασυγκρότηση και ολοκλήρωση της Ευρώπης, θα αποτρέψει την μετεξέλιξη της σε Δύση και η προοπτική της ευρωπαϊκοποίησης της θα καταστεί, μεταξύ των άλλων, πιο οικονομική από την αποσύνθεση ή την διάλυση της.

.