ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΙΑ

Ή στραβός είναι ο γιαλός ή στραβά αρμενίζουμε... (περί ανάπτυξης ο λόγος Νο2)

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΖΙAΒΡΑΣ
Λύσεις για την πάταξη της διαφθοράς υπάρχουν, πολιτική βούληση υπάρχει; - Κεντρική Εικόνα

Σε προηγούμενο άρθρο μας με αφορμή την έκθεση Doing Business 2017 της Παγκόσμιας Τράπεζας (ΠΤ) για την ευκολία του επιχειρείν, που καταδείκνυε πως η θέση της χώρας μας χειροτέρεψε σε σύγκριση με την προηγούμενη χρονιά, είχαμε κάνει μερικές σκέψεις για το θέμα της ανάπτυξης.

Συγκεκριμένα κάναμε τη διαπίστωση πως η λέξη ‘Ανάπτυξη’ αποτελεί μια από τις πλέον δημοφιλής λέξεις στο λεξιλόγιο των πολιτικών όλων των κομμάτων στα χρόνια της κρίσης. Όλοι συνομολογούν πως είναι το «κλειδί» θα μας οδηγήσει στη λύση πολλών άλλων σημαντικών προβλημάτων όπως το ασφαλιστικό και η ανεργία. Και ενώ όλα τα κόμματα την επικαλούνται, την ποθούν, την συζητούν, ταυτόχρονα, δεν κάνουν τίποτα για να την κάνουν πραγματικότητα. Όλες οι συζητήσεις μένουν στο επίπεδο των ρηχών και επιφανειακών προσεγγίσεων, «τύπου καφενείου».

Σημειώσαμε την δικαιολογημένη κριτική που ασκείται στους «Θεσμούς» για την αδιέξοδη πολιτική λιτότητας που μας έχουν επιβάλλει και η οποία, σε καμία περίπτωση, δεν συμβάλλει προς την κατεύθυνση της υγιούς οικονομικής ανασυγκρότησης της χώρας. Ταυτόχρονα στηλιτεύαμε και τις εκάστοτε κυβερνήσεις που δεν διαμόρφωσαν, όμως, ούτε μια συγκροτημένη πρόταση για τη δημιουργία μιας «Εθνικής στρατηγικής» για την ανάπτυξη της οικονομίας, δηλαδή μιας στρατηγικής μακροπρόθεσμης, που θα υλοποιείται με συνέπεια, ανεξαρτήτως των εκάστοτε κυβερνήσεων. Καταλήξαμε, λοιπόν, στο συμπέρασμα πως εφόσον δεν υφίσταται μια «Εθνική στρατηγική» και δεν γίνονται οι κατάλληλες ενέργειες για να διαμορφωθούν οι προϋποθέσεις για την ανάπτυξη και την επιχειρηματικότητα, η χειροτέρευση της θέση της Ελλάδας στην εκδοθείσα έκθεση της Παγκόσμιας Τράπεζας (ΠΤ) για την ευκολία του επιχειρείν σε σύγκριση με την προηγούμενη χρονιά, ήταν λογικό επακόλουθο.

Επιπρόσθετα, παρουσιάσαμε κάποια στοιχεία της έκθεσης που αφορούν την Ελλάδα. Πιο συγκεκριμένα, αναφέραμε πως η Ελλάδα βρίσκεται στην 61η Θέση μεταξύ των 190 χωρών, από τη θέση 58 πέρυσι, παρότι σε απόλυτο επίπεδο οι επιδόσεις της Ελλάδας παρέμειναν στα περυσινά επίπεδα. 

Η βαθμολογία της Ελλάδας στην ευκολία του επιχειρείν προκύπτει, όπως εξηγήσαμε, από την αξιολόγηση δέκα επιμέρους δεικτών. Η απόλυτη βαθμολογία της χώρας (DTF) έμεινε σταθερή στους επτά από τους δέκα αυτούς δείκτες, ενώ μειώθηκε στον δείκτη της πληρωμής φόρων στο 78,22% από 78,65% πέρυσι και αυξήθηκε στον δείκτη καταγραφής περιουσίας στο 49,67% από 49,62% και στον δείκτη ολοκλήρωσης της πτωχευτικής διαδικασίας στο 56,66% από 56,28%.


Η σειρά κατάταξης της Ελλάδας μεταξύ των 190 χωρών στους δέκα δείκτες είχε ως εξής:

  • Eναρξη επιχείρησης (56η θέση από 49η πέρυσι)

  • Κατασκευαστικές άδειες (58η από 55η)

  • Ηλεκτροδότηση (52η από 46η)

  • Καταχώρηση ακίνητης περιουσίας (141η από 144η)

  • Λήψη πιστώσεων (82η από 78η)

  • Προστασία επενδυτών μειοψηφίας (42η από 40η)

  • Πληρωμή φόρων (64η από 62η)

  • Διασυνοριακό εμπόριο (29η από 29η)

  • Εφαρμογή συμβάσεων (133η από 131η)

  • Ολοκλήρωση πτωχευτικής διαδικασίας (52η από 52η)

Με αφορμή, λοιπόν, το δείκτη που αφορά την πληρωμή φόρων δηλαδή τον 7ο δείκτη της ανωτέρω έκθεσης, θελήσαμε να κάνουμε μια μικρή έρευνα σχετικά με όσα ισχύουν για την πληρωμή των φόρων, όχι σε παγκόσμιο πλέον επίπεδο, αλλά στις γειτονικές μας χώρες. Δηλαδή με όσα ισχύουν σε χώρες που πλέον λειτουργούν ανταγωνιστικά στην προσέλκυση ελληνικών επιχειρήσεων. Συμβουλευτήκαμε σχετική μελέτη της εταιρείας συμβούλων επιχειρήσεων Grant Thornton και ιδού τα αποτελέσματα :

H φορολογία στην Ελλάδα τόσο για τα νομικά όσο και για τα φυσικά πρόσωπα, όπως, επίσης, και οι ασφαλιστικές εισφορές που θα ισχύουν από 1.1.2017, υπερβαίνουν κατά πολύ τα ισχύοντα στα γειτονικά κράτη. Συγκεκριμένα:

Φορολογία νομικών προσώπων: O εταιρικός φορολογικός συντελεστής στην Ελλάδα (29%) είναι σημαντικά υψηλότερος μεταξύ των αντίστοιχων συντελεστών των γειτονικών χωρών. Το γενικότερο φορολογικό καθεστώς στην Ελλάδα, οι συχνές τροποποιήσεις των φορολογικών νόμων δημιουργούν ανασφάλεια που λειτουργεί ως αντικίνητρο στις επενδύσεις, ιδίως όταν οι φορολογικοί συντελεστές στην ευρύτερη περιοχή είναι αρκετά πιο χαμηλοί. Συγκεκριμένα, ο συντελεστής φορολογίας εταιρικών κερδών είναι :

10% Βουλγαρία
10%:      ΠΓΔΜ
12,5%:   Κύπρος
15%:      Αλβανία
16%:      Ρουμανία
20%:      Τουρκία
29%:    Ελλάδα

Φορολογία φυσικών προσώπων: Η φορολογική επιβάρυνση για τους Έλληνες φορολογικούς κατοίκους είναι σημαντικά μεγαλύτερη σε σύγκριση με την αντίστοιχη των χωρών της περιοχής μας. Η αναπροσαρμογή προς τα πάνω της ενιαίας κλίμακας φόρου εισοδήματος για μισθωτούς και ελεύθερους επαγγελματίες και η παγιοποίηση της ειδικής εισφοράς αλληλεγγύης έχουν οδηγήσει στην αύξηση των φορολογικών υποχρεώσεών, όταν στις γειτονικές χώρες. Οι ανώτατοι συντελεστές φόρου εισοδήματος φυσικών προσώπων για κάθε μία από τις γειτονικές χώρες διαμορφώνονται ως εξής :

10%flat tax):     Βουλγαρία
10%(flat tax):     ΠΓΔΜ
16%(flat tax):     Ρουμανία
13% - 23%:       Αλβανία (23% για εισοδήματα άνω των €11.400)
15% - 35%:       Τουρκία (35% για εισοδήματα άνω των €31.000)
20% - 35%:       Κύπρος  (35% για εισοδήματα άνω των €60.000)
22% - 45%:       Ελλάδα  (45% για εισοδήματα άνω των €40.000) πλέον
2,2%-10%:        Εισφορά αλληλεγγύης (10% για εισοδήματα άνω των €220.000)

Ασφαλιστικές εισφορές στις γειτονικές χώρες: Αισθητή είναι η διαφορά και ως προς το ανώτατο ετήσιο ποσό ασφαλιστικών εισφορών σε σύγκριση με τις γειτονικές χώρες. Η διαφορά οφείλεται όχι μόνο στους χαμηλότερους συντελεστές εισφορών στις άλλες χώρες, αλλά κυρίως στην χαμηλότερη ανώτατη βάση ασφαλιστέου εισοδήματος που λαμβάνεται υπόψη για τον υπολογισμό των εισφορών. Στην Ελλάδα το ανώτατο ετήσιο ποσό ασφαλιστέου εισοδήματος υπερβαίνει κατά πολύ το αντίστοιχο στις γειτονικές χώρες. Έτσι, το μέγιστο ποσό ασφαλιστικών εισφορών ετησίως διαμορφώνεται ως εξής :

5.000:                 Βουλγαρία (μισθωτοί)
€3.900:                 Βουλγαρία (ελεύθεροι επαγγελματίες)
€12.800:               Ρουμανία (μισθωτοί)
€9.400:                 Κύπρος (μισθωτοί)
€2.100:                 Αλβανία (ελεύθεροι επαγγελματίες)
€10.930:               Τουρκία (μισθωτοί)
€33.685:               Ελλάδα (μισθωτοί από 1.1.2017)
€18.950-€26.700: Ελλάδα (ελεύθεροι επαγγελματίες και λοιποί από 1.1.2017)

O φόρος εισοδήματος φυσικών προσώπων που μπορεί να καταβληθεί για ετήσιο εισόδημα €70.000 ανά χώρα ανέρχεται κατά προσέγγιση σε:

7.000:     Βουλγαρία και ΠΓΔΜ
€11.200:   Ρουμανία
€14.385:   Κύπρο
€14.960:   Αλβανία
€21.240:   Τουρκία 
€28.151:   Ελλάδα (χωρίς να υπολογίζεται προκαταβολή).

Το ποσοστό της φορολογικής και ασφαλιστικής επιβάρυνσης στα φυσικά πρόσωπα με το ίδιο ετήσιο εισόδημα (€70.000) ανέρχεται περίπου σε:

53%-59%:  Ελλάδα
40%:          Τουρκία
30%:          Ρουμανία
30%:          Κύπρο
20%:          Αλβανία
15%:          Βουλγαρία

Σύμφωνα με έρευνα του ΟΟΣΑ, η φορολογική επιβάρυνση σε σχέση με το ΑΕΠ αυξήθηκε στην Ελλάδα το χρονικό διάστημα 2000-2014 κατά 3,7 ποσοστιαίες μονάδες, από 33,2% σε 35,9%. Η  μεγαλύτερη αύξηση σημειώθηκε το 2014, όταν το ποσοστό της φορολογικής επιβάρυνσης μεταβλήθηκε από 34,4% σε 35,9%, δηλαδή κατά 1,5 ποσοστιαία μονάδα σε ένα μόνο έτος. Το ίδιο χρονικό διάστημα (2000-2014) ο μέσος όρος της φορολογικής επιβάρυνσης σε σχέση με το ΑΕΠ αυξήθηκε στα κράτη μέλη του ΟΟΣΑ κατά 0,2 ποσοστιαίες μονάδες μόνο (34,2% σε 34,4%). Είναι χαρακτηριστικό ότι το 2000 η φορολογική επιβάρυνση στην Ελλάδα ήταν χαμηλότερη κατά μια ποσοστιαία μονάδα από τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ (33,2% έναντι 34,2%).

Αυτό που προκύπτει αβίαστα ως συμπέρασμα είναι πως φορολογία στην Ελλάδα τόσο για τα νομικά όσο και για τα φυσικά πρόσωπα, όπως επίσης και οι ασφαλιστικές εισφορές που θα ισχύουν από 1.1.2017 υπερβαίνουν κατά πολύ τα ισχύοντα στα γειτονικά κράτη. Πώς είναι, λοιπόν, δυνατόν να πεισθεί ένας επιχειρηματίας ή επενδυτής να αναλάβει επιχειρηματικές πρωτοβουλίες στην Ελλάδα ;

Είναι προφανές πως η χώρα μας δεν κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση. Αν και γι’ αυτή την κατάσταση σοβαρό μερίδιο ευθύνης έχουν και οι «θεσμοί», το πολιτικό σύστημα δεν μπορεί να απεμπολεί τις δικές του ευθύνες. Χρειαζόμαστε το γρηγορότερο δυνατό μια συνολική «Εθνική στρατηγική» για την ανάπτυξη (βλέπε το 1ο μέρος του άρθρου στο site) που, αφενός, θα σέβεται τα εργασιακά δικαιώματα, και, αφετέρου, θα δημιουργεί ένα φιλικό επιχειρηματικό περιβάλλον που, μεταξύ άλλων, προϋποθέτει ένα σταθερό φορολογικό πλαίσιο με φορολογικούς συντελεστές και ασφαλιστικές εισφορές που θα είναι ανταγωνιστικές των γειτονικών μας χωρών. Φυσικά, όλα τα ανωτέρω δεν μπορούν να γίνουν πραγματικότητα χωρίς τη συνεννόηση των πολιτικών δυνάμεων της χώρας, έτσι ώστε να σωθεί ό,τι έχει απομείνει από την υγιή επιχειρηματικότητα της Ελλάδας.

 

Ζιάβρας Κωνσταντίνος

Οικονομολόγος

Koszia@yahoo.gr


 



 

.