ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

«Κόφτης» χρέους εναντίον «κόφτη» δαπανών – Οφέλη και παγίδες

«Κόφτης» χρέους εναντίον «κόφτη» δαπανών – Οφέλη και παγίδες - Κεντρική Εικόνα

 

Με τις δύο όψεις του ίδιου νομίσματος μοιάζουν οι περιορισμοί που ισχύουν τόσο για τις δανειακές ανάγκες της Ελλάδας, όσο και για τα δημοσιονομικά της μεγέθη. Η χώρα μας έχει μεν συμφωνήσει με τους δανειστές ότι τα τοκοχρεολύσια δεν μπορούν να ξεπερνούν το 15% του ΑΕΠ κάθε χρόνο, αλλά, ταυτόχρονα, έχει δεσμευτεί ότι κάθε φορά που δεν θα πετυχαίνει το στόχο του πρωτογενούς πλεονάσματος θα πρέπει να λαμβάνει αυτόματα μέτρα περιορισμού των δημοσίων δαπανών.

Πρόκειται δηλαδή για το γνωστό νομικό δίπολο «κόφτης» vs «κόφτη». Ο πρώτος «κόφτης», που αφορά στο χρέος, είναι μέρος της γενικότερης στρατηγικής για την ελάφρυνση των ετήσιων δανειακών υποχρεώσεων. Συμφωνήθηκε με τους εταίρους ως προθάλαμος των βραχυπρόθεσμων μέτρων, τα οποία, παρεμπιπτόντως, θα πρέπει να ενεργοποιηθούν από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας μέχρι το τέλος του μήνα, όπως είπε χθες το μέλος του ΔΣ του ESM κ. Καλίν Ανεβ Γιάν σε συνέντευξή του στο πρακτορείο Dow Jones. Τα οφέλη του συγκεκριμένου «κόφτη» ενδέχεται να γίνουν ορατά μετά το 2022, οπότε και οι τοκοχρεολυτικές υποχρεώσεις του Δημοσίου εκτινάσσονται σε πολύ υψηλά επίπεδα. Υπάρχει και μία μικρή πιθανότητα να ενεργοποιηθεί και το 2019 ο συγκεκριμένος μηχανισμός καθώς οι ανάγκες ενδέχεται να ξεπεράσουν, οριακά, το 15% του ΑΕΠ. Όλα αυτά βέβαια, χωρίς να συνυπολογίζεται η θετική επίδραση από τα βραχυπρόθεσμα μέτρα ελάφρυνσης του χρέους, η οποία, πάντως, δύσκολα θα ξεπεράσει τη μισή μονάδα του ΑΕΠ σε ετήσια βάση. Εάν δηλαδή τα βραχυπρόθεσμα μέτρα μειώσουν, έστω και για λίγα δέκατα, τις δανειακές υποχρεώσεις κάτω από το 15% του ΑΕΠ, τότε ο οριζόντιος διορθωτής χρέους δεν θα ενεργοποιηθεί.

Ο έτερος «κόφτης», είναι η γνωστή πονεμένη ιστορία που αποφασίστηκε ένα Σαββατοκύριακο του περασμένου Απριλίου στην Ουάσιγκτον στο πλαίσιο της εαρινής συνόδου του ΔΝΤ. Πρόκειται για τη δέσμευση της κυβέρνησης να διορθώνει οποιαδήποτε δημοσιονομική απόκλιση ξεπερνά σε ετήσια βάση το 0,5%, εκτός κι αν θεωρηθεί ότι η αστοχία οφείλεται σε εξαιρετικά έκτακτες καταστάσεις. Το θετικό, σε αυτήν την περίπτωση, είναι ότι οι κατηγορίες των δαπανών που θα περικοπούν (εάν χρειαστεί) θα αποφασιστούν από την κυβέρνηση και όχι από τους δανειστές. Ωστόσο, οι Θεσμοί ζητούν δύο πράγματα από την ελληνική πλευρά. Πρώτον, να παρουσιάσει το οικονομικό επιτελείο από σήμερα ένα σχέδιο με συγκεκριμένους κωδικούς του προϋπολογισμού που θα υποστούν περικοπές σε περίπτωση δημοσιονομικού εκτροχιασμού. Δεύτερον, να δεσμευτεί η κυβέρνηση ότι θα διατηρήσει τον «κόφτη» και μετά τη λήξη του Προγράμματος το 2018.

.