ΔΙΕΘΝΗ

«This is Cyprus»: Πώς «πωλούσαν» χρυσά διαβατήρια σε εγκληματίες

«This is Cyprus»: Πώς «πωλούσαν» χρυσά διαβατήρια σε εγκληματίες - Κεντρική Εικόνα

 

Την αντίδραση της κυπριακής κοινής γνώμης έχει προκαλέσει η προβολή βίντεο από το τηλεοπτικό δίκτυο Αλ Τζαζίρα, στο οποίο απεικονίζεται ο Πρόεδρος της Κυπριακής Βουλής Δημήτρης Συλλούρης να διαπραγματεύεται την πολιτογράφιση Κινέζου καταδικασθέντα για ξέπλυμα χρήματος, ενώ σε αυτό διακρίνονται επίσης ο μέχρι πρότινος βουλευτής του ΑΚΕΛ Χριστάκης Τζιοβάννης και ο δικηγόρος Αντρέας Πιττάτζης να δίνουν πληροφορίες για διευκόλυνση των διαδικασιών απόκτησης κυπριακής υπηκοότητας.

Δύο δημοσιογράφοι του καναλιού υποδύθηκαν τους δυνητικούς επενδυτές και κατέγραψαν τον Πρόεδρο του Κοινοβουλίου να επικαλείται την ιδιότητά του ζητώντας εχεμύθεια για το θέμα, ενώ σε παρόμοιο ύφος κινούνται και τα λεγόμενα των άλλων δύο, καθώς στο βίντεο καταγράφονται φράσεις όπως «αυτά συμβαίνουν στην Κύπρο» και «αυτή είναι η Κύπρος».

Πολίτες πραγματοποίησαν εκδήλωση διαμαρτυρίας έξω από τη Βουλή, ζητώντας απόδοση δικαιοσύνης και τερματισμό της διαφθοράς στην Κύπρο.

«Μην μου αναφέρετε κάτι για τον Al Jazeera, να μεν σας πάρει ο δαίμονας»

Ταυτόχρονα, νέους τριγμούς προκαλεί βίντεο που κάνει το γύρο του διαδικτύου, στο οποίο ο Πρόεδρος Αναστασιάδης, προσερχόμενος στην εκδήλωση παρουσίασης βιβλίου του ιδρύματος «Πολύκαρπος Γιωρκάτζης», στο Πολιτιστικό Κέντρο Αρχιεπισκόπου Γ, πριν από δύο ημέρες, απαιτεί από τους δημοσιογράφους να μην του υποβάλλουν οποιοδήποτε ερώτημα για το συγκεκριμένο θέμα.

Γραπτή δήλωση για το θέμα εξέδωσε ο διευθυντής του Γραφείου Τύπου του Προέδρου της Δημοκρατίας Βίκτωρας Παπαδόπουλος. Στην σχετική δήλωση τονίζεται χαρακτηριστικά ότι: 

«Επειδή είδε το φως της δημοσιότητας βίντεο, το οποίο, δυστυχώς, αφήνει λανθασμένες εντυπώσεις για τον σεβασμό που τρέφει ο Προέδρος της Δημοκρατίας προς τους δημοσιογράφους και τα ΜΜΕ, επιθυμούμε να διευκρινίσουμε τα ακόλουθα: Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας προσερχόμενος σε χώρο εκδήλωσης και, αφού τον πλησίασαν τα τηλεοπτικά συνεργεία, τους ζήτησε, off the record, να μην ερωτηθεί για το βίντεο του Al Jazeera, και ο λόγος ήταν επειδή ο ίδιος δεν είχε την ευκαιρία μέχρι εκείνη την ώρα να το δει».

Την ίδια ώρα, επιστολή με την οποία θέτει την βουλευτική του ασυλία στην διάθεση των Αρχών, προκειμένου όπως τονίζει να διευκολυνθούν οι αστυνομικές ανακρίσεις ή οποιεσδήποτε άλλες έρευνες, απέστειλε προς τον Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας ο Πρόεδρος της Βουλής των Αντιπροσώπων Κύπρου Δημήτρης Συλλούρης.

Πιο συγκεκριμένα, αυτούσια η επιστολή του κου Συλλούρη αναφέρει: «Έντιμε κύριε Γενικέ, Σας γράφω σε συνέχεια των τελευταίων εξελίξεων και δεδομένου ότι με την αρχική μου δήλωση είχα αναφέρει τη φύση της εμπλοκής μου εις το σχετικό video και επίσης με μετέπειτα δήλωση μου ανέφερα ότι δεν θα παραιτηθώ από την θέση του Προέδρου της Βουλής, δεδομένης της χθεσινής σας δήλωσης ότι έχετε αποφασίσει να διεξαχθεί έρευνα σε σχέση με το όλο θέμα, σας ενημερώνω ότι αν το κρίνετε αναγκαίο να προχωρήσετε εις το Ανώτατο Δικαστήριο με αίτηση άρσης της Βουλευτικής μου ασυλίας δια να διευκολυνθούν οι αστυνομικές ανακρίσεις ή οποιεσδήποτε άλλες έρευνες δεν πρόκειται να ενστώ. Η παρουσία δεν είναι εμπιστευτική».

“No passport case is clean.”
How a criminal can get an EU passport via the Cyprus Investment Programme.
Our investigation The #CyprusPapers Undercover is out on YT now: https://t.co/Xgf3XepCZL
Here is a taster pic.twitter.com/6SDYn1BxED

— Al Jazeera Investigations (@AJIunit) October 12, 2020

Η μία από τους δύο υπό κάλυψη ρεπόρτερ που βρέθηκαν στην Κύπρο και έλαβαν τις συνεντεύξεις που προβλήθηκαν στο Al Jazeera αποκαλύπτει, όπως μεταδίδει η κυπριακή εφημερίδα Φιλελεύθερος, πώς κινήθηκαν και τι συνέβη κατά την παραμονή τους στο νησί. Η ίδια αυτοσυστήνεται ως «επιχειρηματίας, ιδιαιτέρα, κληρονόμος ή οτιδήποτε άλλο χρειαστεί. Είμαι μία υπό κάλυψη ρεπόρτερ».

Η «Angie» όπως συστήθηκε στις επαφές της κατά την παραμονή τους στο νησί εξιστορεί τις επαφές που είχε από την πρώτη μέρα που έφθασε στην Κύπρο με τον Tony και τη σύζυγό του και πως αυτός τους έφερε σε επαφή με τον Αντρέα Πιττάτζη. Περιγράφει τα λουκούλλεια γεύματα που είχαν με τους εμπλεκόμενους και τα πιάτα που έφθαναν στο τραπέζι τους σε σημείο που κάποιες φορές δυσκόλευαν την λήψη βίντεο από τις κρυφές κάμερες.

Στο δημοσίευμα του Al Jazeera καταγράφονται ουσιαστικά όλες οι συνομιλίες που φαίνονται και στο βίντεο και οι συναντήσεις που είχαν με τους εμπλεκόμενους. Τα δείπνα με αστακό και τα γεύματα με σούσι καθώς επίσης και η τουριστική ξενάγηση σε διάφορα μέρη.

Σύμφωνα με την «Angie» δεν δυσκολεύθηκαν ιδιαίτερα να πείσουν τους συνομιλητές τους αφού ήταν ιδιαίτερα λαλίστατοι και το μόνο πρόβλημα που αντιμετώπισαν ήταν η αποφυγή της αποκάλυψης του ονόματος του «Mr. X», κάτι που τους ζητήθηκε επανειλημμένως αλλά πάντα έβρισκαν τρόπο να το αποφύγουν.

"Καμία υπόθεση διαβατηρίου δεν είναι καθαρή".
Πως ένας εγκληματίας μπορεί να αποκτήσει Ευρωπαϊκό διαβατήριο μέσω του Κυπριακού Επενδυτικού Προγράμματος.
Η έρευνά μας #CyprusPapers Undercover είναι τώρα στο YT https://t.co/Xgf3XepCZL
Όριστε μια γεύση pic.twitter.com/pesd6Udo4A

— Al Jazeera Investigations (@AJIunit) October 14, 2020

Αυτούσια τη μετάφραση του κειμένου:

Γεια σας είμαι η Angie. Είμαι επιχειρηματίας, γραμματέας, εκατομμυριούχος κληρονόμος, party girl, οτιδήποτε χρειαστεί να είμαι. Στην πραγματικότητα είμαι μία υπό κάλυψη ρεπόρτερ.

Πριν ένα χρόνο καθόμουν για δείπνο σε παραθαλάσσιο εστιατόριο στην Αγία Νάπα στα νοτιοδυτικά της Κύπρου. Συζητούσαμε και πίναμε την ώρα που οι σερβιτόροι έφερναν στο τραπέζι μας φρέσκο αστακό και μύδια. Ανάμεσα στα πιάτα έκανα ένα γρήγορο τεχνικό έλεγχο. Η μπαταρία είχε υπερθερμανθεί καθώς ακουμπούσε στο δέρμα μου κάτι που με καθησύχαζε ότι οι μυστικές κάμερες εξακολουθούσαν να καταγράφουν. Ήδη κατέγραφαν για πέντε ώρες κατά την τρίτη ημέρα του ρεπορτάζ.

Οι συνδαιτημόνες μου απολάμβαναν το θερμό θαλασσινό αεράκι.

«Την επόμενη φορά που θα έρθουμε να επιβιβαστούμε σε σκάφος, θα είναι πολύ ωραία», είπε ο δικηγόρος Αντρέας Πιττάτζης.

Ο Αντρέας είναι δικηγόρος και συνέταιρος στο δικηγορικό γραφείο που ίδρυσε ο πατέρας του. Αναλαμβάνει τις δύσκολες υποθέσεις. Συναντηθήκαμε μία ημέρα πριν και πολύ σύντομα αναπτύχθηκε μία στενή σχέση υπό την προοπτική μίας επικερδούς επιχειρηματικής ευκαιρίας.

Ο συνάδελφός μου κι εγώ εμφανιστήκαμε ως εκπρόσωποι ενός ανώνυμου φανταστικού πελάτη τον οποίο αναφέραμε ως Mr. X. Έναν πάμπλουτο Κινέζο επιχειρηματία που διέφυγε από την Κίνα όταν κατηγορήθηκε για δωροδοκία και ξέπλυμα μαύρου χρήματος. Είχε καταδικαστεί σε επτά χρόνια φυλάκιση ερήμην. Ο πελάτης μας υποτίθεται ότι ήθελε να αποκτήσει κυπριακό διαβατήριο. Είχαμε πληροφορηθεί ότι ο Αντρέας ήταν ο άνθρωπος που θα μας βοηθούσε να το πετύχουμε παρ’ όλο που κάτι τέτοιο απαγορεύεται βάσει του νόμου που διέπει το Κυπριακό Επενδυτικό Πρόγραμμα.

 «Καμία υπόθεση διαβατηρίου δεν είναι εντελώς καθαρή. Καμία», μας είπε ο Αντρέας. «Όλες οι περιπτώσεις έχουν θέματα και γι’ αυτό ζητάνε διαβατήριο. Όλοι».

Ήταν ένας καλός αφηγητής με ταλέντο στη δραματοποίηση των γεγονότων. Προσπαθώντας να δείχνει μετριόφρον μας εξιστορούσε τις δύσκολες αιτήσεις διαβατηρίων που είχε χειριστεί στο παρελθόν και πως κάθε φορά κατάφερνε να ξεγελάει το σύστημα.

Ο άντρας που μας έφερε σε επαφή βρισκόταν επίσης στο τραπέζι μαζί μας. Με καλοχτενισμένα μαύρα μαλλιά, casual πουκάμισα και αστραφτερό χαμόγελο ο Tony Kay έμοιαζε με έμπειρο έμπορο από το Costa del Sol. Είναι Βρετανός και διευθύνει μεσιτικό γραφείο στην Κύπρο με τη σύζυγό του, Denise. Έχουν δημιουργήσει μία κερδοφόρα επιχείρηση στο νησί βοηθώντας επενδυτές ακινήτων να αποκτήσουν κυπριακά διαβατήρια μέσω του ΚΕΠ.

Το σχέδιο των «χρυσών διαβατηρίων» επιτρέπουν στους ξένους επενδυτές να αποκτήσουν διαβατήριο έναντι €2 εκάτ. και το δικαίωμα να ζουν και να εργάζονται σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση. Έχει προσφέρει €8 δισεκατομμύρια έσοδα στην κυπριακή οικονομία από το 2013 εκ των οποίων τα περισσότερα τα απορρόφησε ο κατασκευαστικός τομέας.

Η επιχείρηση πώλησης… διαβατηρίων

Το ζεύγος Kay ήταν οι πρώτοι μας «φίλοι» στο νησί. Δεν κόμπλαραν όταν τους εξηγήσαμε ποια ήταν η αποστολή μας. «Αντιλαμβάνομαι ότι δεν έχει να κάνει με το είδος της επένδυσης αλλά το πως θα μπορέσει να αποκτήσει διαβατήριο», μας είπε στην πρώτη μας συνάντηση ο Tony.

Είχε γίνει ξεκάθαρο από την πρώτη στιγμή ότι ο λόγος για τον οποίο βρισκόμασταν στην Κύπρο ήταν για να εξασφαλίσουμε ευρωπαϊκό διαβατήριο για τον εγκληματία πελάτη μας, Mr X. και ευτυχώς οι επαφές μας στην Κύπρο έκαναν αυτή ακριβώς τη δουλειά.

«Όταν η αίτηση είναι προβληματική κοστίζει περισσότερα χρήματα για να εξασφαλίσουμε ότι θα γίνει η δουλειά. Οπότε, αυτό που θα κάνουμε είναι να εντοπίσουμε με ποιον πρέπει να μιλήσουμε και ποιος πρέπει να πάρει λεφτά ώστε να προχωρήσει η επένδυση», μας είπε ο Tony.

Για να δώσουμε επιπλέον κίνητρο εξηγήσαμε ότι υπάρχουν πολλοί περισσότεροι πελάτες μας από την Ασία που ενδιαφέρονται αν πάει καλά αυτή η περίπτωση. Σε περίπτωση που υπάρχουν κι άλλοι υποψήφιοι πελάτες, ο Αντρέας μας είπε ότι θα πρέπει να κινηθούμε γρήγορα. Ήταν Οκτώβριος του 2019 και το παράθυρο ευκαιρίας φαινόταν να κλείνει.

«Το πρόγραμμα διαβατηρίων άλλαξε τον περασμένο Ιανουάριο και σκέφτονται να το αλλάξουν ξανά και θα το κάνουν πιο δύσκολο. Γι’ αυτό το λόγο αν έχεις πελάτες που χρειάζονται διαβατήριο μην το καθυστερήσεις», μας είπε.

Η νομοθεσία γινόταν πιο αυστηρή εξαιτίας της κριτικής που δεχόταν το Κυπριακός Επενδυτικό Πρόγραμμα.

An inside look into undercover operations on Cyprus’ golden passport scheme. We dine with the enablers who might help a criminal obtain a criminal passport, some from the highest offices of state.
The #CyprusPapers Undercover longread https://t.co/gQGtyUOWhv pic.twitter.com/WuwQvxemtT

— Al Jazeera Investigations (@AJIunit) October 13, 2020

«Πιστεύουν ότι πουλάμε διαβατήρια και γι’ αυτό το λόγο το πρόγραμμα δέχεται επιθέσεις από τις αρχές της Ε.Ε., την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και αρχές καταπολέμησης ξεπλύματος βρόμικου χρήματος», μας εξήγησε ο Αντρέας.

Ο Κύπρος εξακολουθεί, όμως, να είναι η καλύτερη επιλογή, σύμφωνα με τον Tony.

Εδώ είναι Κύπρος

Ενώ ολοκληρωνόταν το γεύμα και ένοιωθα χορτάτη από πληροφορίες και φρέσκο ψάρι, η μπαταρία της κάμερας κόντευε να εξαντληθεί αλλά είχα μία ακόμη ερώτηση.

Προσπαθούσα να φαίνομαι χαλαρή αλλά φοβόμουν ότι έπαιζα με την τύχη μου. Σκεφτόμουν ότι ίσως θα έπρεπε να κάνω την ερώτηση σε κάποια άλλη φάση αλλά μόλις είχαμε απολαύσει ένα χαλαρό γεύμα και ο Αντρέας ήταν καλοδιάθετος και ιδιαίτερα ομιλητικός οπότε πήρα το ρίσκο.

«Μπορεί ο πελάτης μου να αλλάξει το όνομά του ελαφρώς στο νέο του διαβατήριο;».

Χωρίς δισταγμό μου απάντησε «μπορούμε να τον ονομάσουμε και Αντρέας Jr». «Έχω έναν πελάτη που το όνομά του είναι πλέον το δημοφιλέστερο στις ΗΠΑ. Αλλά αν δεις το κανονικό του όνομα θα καταλάβεις ότι δεν θα μπορούσε να περάσει καν από έλεγχο διαβατηρίων. Γι’ αυτό το λόγο κάναμε αίτηση εδώ στην Κύπρο και αλλάξαμε το όνομά του και ακολούθως αλλάξαμε το διαβατήριο του. Πλέον ταξιδεύει με το νέο του διαβατήριο και κανείς δεν γνωρίζει τίποτα».

Αλήθεια, το ξανακάνατε;

«Βέβαια. Εδώ είναι Κύπρος» μου απάντησε σηκώνοντας τους ώμους γελώντας καθώς κατευθυνόταν στο αστραφτερό μαύρο αυτοκίνητό του.

Αυτό σήμαινε ότι ο Mr. X θα μπορούσε να αποκτήσει ένα νέο διαβατήριο, να αλλάξει εντελώς την ταυτότητά του και να απαλλαχθεί πλήρως από τις επιπτώσεις του εγκληματικού παρελθόντος του. Ήταν μία επιβεβαίωση ότι οι τρύπες στο σύστημα επιτρέπουν στους εγκληματίες να εξαφανιστούν και να διαφεύγουν από τις αρχές και να διασφαλίσουν ότι η περιουσία τους δεν θα χαθεί λόγω της εγκληματικής τους δράσης. Θα ήταν εξαιρετικό αν μπορούσαμε να καταγράψουμε κάτι τέτοιο στην κάμερα.

Όταν γνωρίζεις τους αγγέλους, δεν χρειάζεσαι τον Θεό

Το επόμενο πρωί το περάσαμε επισκεπτόμενοι πολυτελή ακίνητα στα νοτιοανατολικά του νησιού στα οποία θα μπορούσε να επενδύσει ο Mr. X. Όλες οι αναπτύξεις ήταν ιδιοκτησίας μίας από τις μεγαλύτερες εταιρίες ανάπτυξης γης, Giovani Group. Ο επικεφαλής του ομίλου, Χριστάκης Τζιοβάνης είναι βουλευτής.

Τόσο ο Tony όσο και ο Αντρέας μας είπαν ότι είναι σημαντικό να γνωρίσουμε τον Χριστάκη και τον παρουσίασαν ως θαυματοποιό. Γνωρίζει όλους τους κατάλληλους ανθρώπους γι’ αυτό που θέλαμε να κάνουμε.

«Όταν γνωρίζεις του αγγέλους, δεν χρειάζεσαι τον Θεό», μου είπε ο Αντρέας.

Είναι όλοι μέλη μίας ομάδας που χειρίζεται τέτοιες υποθέσεις. Οι διασυνδέσεις του Χριστάκη ήταν το κλειδί για να ξεπεράσουμε τα όποια εμπόδια. Τον συναντήσαμε για δείπνο στο αγαπημένο του ιαπωνικό εστιατόριο. Ο Χριστάκης κάθισε στη γωνία του τραπεζιού και δεν είπε πολλά. Όταν μίλησε, όμως, το έκανε σε ήπιους τόνους. Ήταν δύσκολο να τον ακούσω και χρειάστηκε να μετακινηθώ πιο κοντά του για καλύτερη ηχογράφηση.

Ο Χριστάκης άφησε τη συζήτηση στον Αντώνη Αντωνίου, τον Εκτελεστικό Διευθυντή του ομίλου και κουνούσε περιστασιακά το κεφάλι του καθώς έτρωγε τόνο ταρτάρ και τσιπούρα.

Ο Αντώνης ανέλυσε τα επόμενα στάδια που έπρεπε να ακολουθηθούν στην προσπάθεια εξασφάλισης διαβατηρίου. Μας είπε ότι η μεγαλύτερη εμπλοκή εξαιτίας της καταδίκης του πελάτη μας ήταν η έγκριση που έπρεπε να εξασφαλιστεί από τις τράπεζες και το πως θα γινόταν η μεταφορά των κεφαλαίων στην Κύπρο.

«Το πρώτο ζητούμενο είναι το πως θα συμπληρωθεί ένα ικανοποιητικό KYC ώστε τα κεφάλαια να μεταφερθούν στην Κύπρο. Όταν συμπληρωθούν τα έγγραφα και κατατεθούν στα τραπεζικά ιδρύματα μπορούμε να διευθετήσουμε τη μεταφορά των κεφαλαίων στην Κύπρο».

Το έγγραφο KYC (Know Your Client) είναι ένας έλεγχος στο ιστορικό του κάθε πελάτη που πραγματοποιούν οι επαγγελματίες του χρηματοοικονομικού τομέα για επαλήθευση κινδύνων. Είναι μέρος των μέτρων που λαμβάνονται για αποφυγή περιπτώσεων ξεπλύματος χρήματος. Αυτή είναι η ειδικότητα του Αντρέα, όπως μου εξήγησε αργότερα αναλύοντας το πόσο σημαντικό είναι να κατατεθεί ένα «καλό» KYC ώστε να δημιουργήσει καλή εικόνα για τις τράπεζες.

Καθώς προχωρούσε σε περισσότερες λεπτομέρειες συνέχισαν να φθάνουν στο τραπέζι ατελείωτες ποσότητες σαλάτας και σασίμι. Γινόταν όλο και δυσκολότερο να κινηματογραφήσω καθώς τα πιάτα και τα ποτήρια γέμιζαν το τραπέζι.

Λίγο αργότερα ο Αντώνης και ο Χριστάκης αποχώρησαν για να προλάβουν μία νυχτερινή πτήση. Μας ζητήθηκε να παρατείνουμε την παραμονή μας για ακόμη μία ημέρα μέχρι να επιστρέψουν από το σύντομο επαγγελματικό τους ταξίδι. «Θα αξίζει τον κόπο», μας είπε ο Tony.

Όσο πιο πολλά τόσο το καλύτερο

Κατά τη διάρκεια της τετραήμερης παραμονής μας στην Κύπρο μας έδειξαν διάφορα αξιοθέατα, από τις υποθαλάσσιες σπηλιές στο Κάβο Γκρέκο μέχρι τα πάρτι στο Nissi Beach.

«Αν στείλετε πελάτες εδώ θα τους περιποιηθούμε πολύ καλά», μας διαβεβαίωσε ο Tony. «Όταν φύγουν θα έχουν ερωτευτεί την Κύπρο και θα έχει γίνει η δουλειά τους».

Κατά τη διάρκεια τριών μεγάλων γευμάτων και δύο δείπνων οι Κύπριοι σύμβουλοι μας καθοδήγησαν για τις διαδικασίες που θα έπρεπε να ακολουθηθούν ώστε να εξασφαλίσει διαβατήριο ο εγκληματίας πελάτης μας. Ο Αντρέας και ο Χριστάκης είναι και οι δύο εγγεγραμμένοι πάροχοι υπηρεσιών του ΚΕΠ. Αντί να μας πουν ότι ο Mr. X δεν δικαιούται να πάρει διαβατήριο, μας δόθηκαν αναλυτικές οδηγίες για να πετύχουμε το στόχο μας. Ήταν ένα σχεδιάγραμμα για να ξεπλύνουμε τα κεφάλαια του Mr. X στην Κύπρο, παρά το εγκληματικό του παρελθόν, μέσω των τραπεζών και ξεγελώντας τις αρχές.

Ήμουν έκπληκτη και νευρική ταυτόχρονα εξαιτίας του γεγονότος ότι είχαμε φθάσει τόσο μακριά χωρίς να χρειαστεί καν να αποκαλύψουμε το όνομα του Mr. X.

Ο Αντρέας μας αποκάλυψε ένα μυστικό του επαγγέλματος. Υπάρχουν δύο τρόποι για να πάρει κάποιος το διαβατήριο.

Ο πρώτος είναι ο επίσημος. «Επενδύεις δύο εκατομμύρια ευρώ και κανείς δεν θα πει όχι», μας είπε ο Αντρέας.

Ο δεύτερος τρόπος προϋποθέτει περισσότερα χρήματα.

«Διαφορετική αντιμετώπιση έχουν όσοι δεν αγοράζουν απλώς ένα διαβατήριο αλλά επενδύουν στην Κύπρο. Κανείς δεν θα το παραδεχθεί αυτό αλλά ισχύει. Η ταπεινή μου άποψη είναι ότι ο πελάτης σας θα μπορούσε να ξεπεράσει τα προβλήματα προβαίνοντας σε μία μεγαλύτερη επένδυση. Αν υπάρχει πρόβλημα και θέλεις διαβατήριο ανέβασε το ποσό για να γίνει η δουλειά ταχύτερα. Πόσο περισσότερα θα πρέπει να επενδύσει; Αυτό εναπόκειται στον ίδιο. Όσο πιο πολλά τόσο πιο καλά».

Γρήγορο χρήμα

Όταν ο Αντώνης επέστρεψε από το ταξίδι του, μας πήρε βόλτα σε ολόκληρο το νησί με το ασημί του «Range Rover». Ακόμα και στο καυτό απόγευμα, ήταν άψογα ντυμένος. Τα μανίκια του μπλε ναυτικού πουκαμίσου του τυλίγονταν κομψά και το ρολόι του έλαμπε από τον απογευματινό ήλιο.

«Έχετε πολλές ευκαιρίες, με τις οποίες κάποιος μπορεί να βγάλει γρήγορο χρήμα», μας είπε.

Περάσαμε από το «Sun City», ένα ξενοδοχείο και σύμπλεγμα επαύλεων του ομίλου «Giovani».

«Οι επενδυτές στο Sun City, τους δώσαμε διαβατήρια πολύ γρήγορα… επειδή επένδυσαν γύρω στα 18 εκατομμύρια ευρώ, πήραν το διαβατήριο έτσι», είπε, κτυπώντας τα δάκτυλα. «Όσο περισσότερο επενδύεις, τόσο πιο κοντά είσαι σε ευνοϊκούς όρους. Μπορείς να αποφύγεις τη λίστα αναμονής, όπως είπαμε».

Είχε ήδη το πρότζεκτ για εμάς στο μυαλό του –μια απίστευτη επενδυτική ευκαιρία που ο πελάτης μας μπορούσε γρήγορα να αποκτήσει. Έγινε ξεκάθαρο ότι η επένδυση που αναζητούσε, ήταν πολύ περισσότερα από τα 2.5 εκατομμύρια, τα οποία προνοούσε το Κυπριακό Επενδυτικό Πρόγραμμα.

Σταματήσαμε σε ένα υποανάπτυκτο σύμπλεγμα γης δίπλα από τη θάλασσα. Δέκα λεπτά από το «Sun City» υπήρχε ένα γραφικό θαλάσσιο κανάλι στο Λιοπέτρι. Το νερό ήταν ήρεμο και καθαρό. Ήταν ήσυχα και ειρηνικά∙ πολύ μακριά από παραλίες με γαλάζιες σημαίες που κορέστηκαν από τους τουρίστες.

«Αν έχετε έναν πλούσιο που θέλει να αποκτήσει ξενοδοχείο πέντε αστέρων πάνω στην παραλία, αυτό είναι το νούμερο ένα. Είκοσι εκατομμύρια ευρώ. Τα υπόλοιπα μπορούμε να τα πάρουμε από την πώληση των διαμερισμάτων», μας είπε ο Αντώνης.

Η πρόταση ήταν η απόκτηση της γης για την κατασκευή πεντάστερου ξενοδοχείου, που διευθύνεται από πολυεθνική φημισμένη αλυσίδα.

Δεν θα ενδιέφερε κανένα

Στο μεταξύ, ο Ανδρέας είχε κάποιες ιδέες για το πώς θα εξασφαλίζαμε τα κεφάλαια του κυρίου Χ., ασχέτως αν κατάδικάστηκε για ξέπλυμα βρώμικου χρήματος.

Μια επιλογή ήταν χρησιμοποιώντας μια εταιρεία που δεν είχε «μολυνθεί» από την ποινική του καταδίκη, όπως εξήγησε.

«Δεν είναι όλες οι εταιρείες εγκληματικές», είπε καθισμένος στο γραφείο του, μπροστά από μια πελώρια απεικόνιση του Μαχάτμα Γκάντι και της περίφημης πορείας του αλατιού.

«Είχα πελάτη που καταδικάστηκε ποινικά. Θα μπορούσε να κάνει επένδυση στην Κύπρο γιατί η προέλευση των χρημάτων ήταν καθαρή».

Ένας άλλος τρόπος με τον οποίο μπορούσε να επενδύσει ο κύριος Χ. ήταν μέσω του ονόματος της συζύγου του. Κύριος επενδυτής θα ήταν η σύζυγος και ο ίδιος θα εξασφάλιζε είσοδο ως εξαρτώμενος. Σύμφωνα με το ΚΕΟ, σύζυγος ή παιδί μπορεί να υποβάλει αίτηση για διαβατήριο ως εξαρτώμενος του κυρίου επενδυτή.

«Στην τράπεζα δεν θα ελέγξουν τον άνδρα. Θα ελέγξουν τον επενδυτή, που φέρνει τα χρήματα. Αν, λοιπόν, το άτομο που φέρνει τα χρήματα είναι εταιρεία που δεν έχει σχέση με τον πελάτη, κανείς δεν θα το μάθαινε. Δεν θα ενδιέφερε κανένα», εξήγησε ο Ανδρέας.

Και όταν περάσει από τον έλεγχο των τραπεζών, οι συνδέσεις του Χριστάκη θα προωθούσαν την αίτηση, επεσήμανε.

«Όταν πρόκειται για την κυβέρνηση, θα έχετε τη βοήθεια του Χριστάκη. Και ο Χριστάκης θα πιέσει ώστε να παραβλέψουν τον άνδρα γιατί δεν θα είναι ο κύριος επενδυτής».

Η ευκολία με την οποία κοινοποίησαν όλους τους τρόπους με τους ένας καταδικασμένος εγκληματίας μπορεί να γίνει Ευρωπαίος πολίτης ήταν εκπληκτική. Οι συμβουλές που λάβαμε, συμπεριλαμβανομένης της χρήσης εμπρόσθιων εταιρειών, κρύβοντας από πίσω υποψήφιους διευθυντές, επηρεάζοντας δημοσίους υπαλλήλους να παραβλέψουν το ποινικό μητρώο του πελάτη μας, δημιουργώντας αποδείξεις χρημάτων και «ζωγραφίζοντας» τη σωστή εικόνα για τις τράπεζες, ήταν πραγματικό, αλλά φαινόταν σουρεαλιστικό –σαν να αναγεννούσαμε τα «Panama Papers». Ενώ τα «Panama Papers» αποκάλυψαν ότι οι εταιρείες χρησιμοποιήθηκαν για απάτη και για να αποφευχθούν οι φόροι και οι διεθνείς κυρώσεις, εδώ μας δόθηκε προσχέδιο για το πώς θα μπορούσε να επιτευχθεί.

Δυσκολευτήκαμε να τετραγωνίσουμε πολλές από τις «λύσεις» που περιέγραψαν με τους κανονισμούς εναντίον του ξεπλύματος βρώμικου χρήματος στην Κύπρο. Για μένα, δωρεά σε μετρητά για την υποστήριξη της υπόθεσης του κυρίου Χ. φάνηκε σαν διαφθορά και δωροδοκία. Αλλά το δίκτυό μας στην Κύπρο επέμεινε ότι δεν ήταν παράνομο.

«Δεν μπορείτε να παρακάμψετε τα συστήματα», είπε ο Ανδρέας. «Πρέπει να χορέψετε στους ρυθμούς της μουσικής των κανονισμών».

Είστε στο βασίλειό μου

Σε μερικές μέρες, είχαμε «δεθεί» με τον Τόνυ, τον κτηματομεσίτη που ειδικεύεται στην απόκτηση διαβατηρίων, τον Ανδρέα, τον δικηγόρο που είχε την τεχνογνωσία για την προετοιμασία πλάνου που θα έκανε τον κύριο Χ. να περάσει τον έλεγχο των τραπεζών και τον Χριστάκη, τον βουλευτή-ντιβέλοπερ, που είχε τις σωστές διασυνδέσεις ώστε η κυβέρνηση να έχει αλλού την προσοχή της.

Οι οικοδεσπότες μας δεν είχαν εξοικονομήσει έξοδα φιλοξενίας. «Είσαι στη χώρα μου, είσαι στην πόλη μου, είσαι στο βασίλειό μου. Δεν θα πληρώσεις. Θα είναι μεγάλη προσβολή», είπε ο Ανδρέας.

Άρχισαν όμως να ανυπομονούν, καθώς δεν δώσαμε όνομα, επαγγελματική κάρτα ή διαβατήριο του πελάτη μας, κυρίου Χ. Κάθε μέρα μας παρακινούσαν ώστε να κοινοποιήσουμε την επαγγελματική του κάρτα και ένα αντίγραφο του διαβατηρίου του. Και κάθε μέρα, βρίσκαμε τρόπους να το καθυστερήσουμε. Αλλά ήταν πιο δύσκολο να ξεφύγουμε από τις ερωτήσεις τους.

Το βράδυ πριν να αναχωρήσουμε, ο συνάδελφός μου κι εγώ, γευματίσαμε με τον Ανδρέα στην ταβέρνα της περιοχής. Μας είπε ότι έλαβε τηλεφώνημα από έναν «αμφίβολο» Χριστάκη.

«Ανδρέα, φέρνω σε αυτό το δείπνο τον δεύτερο άρχοντα της Κύπρου και δεν γνωρίζουμε καν με ποιον μιλάμε. Να ακυρώσω το μεσημεριανό;». Ο Ανδρέας μας είπε ότι ο Χριστάκης τον είχε ρωτήσει, αναφερόμενος σε γεύμα σπίτι του στο οποίο θα παρευρισκόμασταν την επόμενη μέρα. Αναρωτήθηκα αν θα μπορούσαμε να κάνουμε καθαρή έξοδο.

Αλλά, όπως μας είπε ο Ανδρέας, είχε καταπραΰνει τους φόβους του Χριστάκη. «Είπα στον Χριστάκη: ‘Δείτε αυτούς τους ανθρώπους, παίρνω το ρίσκο, εγγυώμαι για αυτούς».

Ο συνάδελφός μου υποσχέθηκε ότι θα στέλναμε τις επαγγελματικές κάρτες την επόμενη μέρα. Η ένταση πέρασε αλλά ήμασταν «υπό αμφιβολία».

Πλήρης στήριξη

Την επόμενη μέρα, η πρόσκληση για μεσημεριανό στο σπίτι του Χριστάκη, μας φάνηκε «πολύ καλή για να είναι αληθινή». Ήταν παγίδα; Είχαμε κάλυψη;

Για λόγους ασφαλείας, προσπαθώ να αποφύγω μυστικές συναντήσεις στην περιοχή του θέματος. Με αφήνει ευάλωτη, χωρίς να εντοπίσω πρώτα την τοποθεσία ή να διαμορφώσω στρατηγική εξόδου.

Αλλά αυτή τη φορά προχωρήσαμε, παραμένοντας σε επικοινωνία με την ομάδα που περίμενε κοντά, σε περίπτωση που τα πράγματα πήγαιναν στραβά.

Όπως πάντα, προσέφερα χειραψία για να παρακάμψω την αμηχανία των αγκαλιών, αφού φορούσα συσκευή εγγραφής (σ.σ. κοριό).

Το σπίτι ήταν μεγάλο και η οικογένειά του μας υποδέχθηκε θερμά. Ήταν μια γιορτή προς τιμήν του Δημήτρη Συλλούρη, προέδρου της Βουλής των Αντιπροσώπων –το δεύτερο υψηλότερο αξίωμα στη χώρα.

Παρόντες ήταν μερικοί από τους ανθρώπους που είχαμε γνωρίσει κατά τη διάρκεια της τετραήμερης παραμονής μας, συμπεριλαμβανομένων των Τόνυ και Αντώνη.

Είναι μια σπάνια περίπτωση για έναν δημοσιογράφο να βλέπει εκλεγμένους αξιωματούχους σε ένα σπίτι με αγαπημένους. Δουλεύουμε σκληρά για να σφυρηλατήσουμε γρήγορες φιλίες με τα θέματά μας, να κερδίσουμε την εμπιστοσύνη τους και να μάθουμε τα κίνητρά τους. Μια μέρα σαν αυτή ήταν η επιβράβευση, καθώς είχαμε πρόσβαση στον εσωτερικό τους κύκλο και το προνόμιο να δειπνήσουμε με την οικογένειά τους. Αλλά όσο πλησιάζεις, τόσο μεγαλύτερη είναι η ανησυχία.

Ήταν Σαββατοκύριακο και είχαν προετοιμάσει ένα εντυπωσιακό γλέντι. Όλοι ήταν χαλαροί και το γέλιο αντηχούσε στο σπίτι. Ο Χριστάκης άνοιξε ένα μπουκάλι από την πολύτιμη συλλογή κρασιών του.

Γεια μας!

Τσουγκρίσαμε για καλή υγεία. Αλλά τα ποτήρια μπλοκάρουν τις κάμερες. Ο Δημήτρης ενημερώθηκε για την κατάσταση του κυρίου Χ. Κατάλαβε την ανάγκη απορρήτου για τον πελάτη μας. Το αντιλήφθηκε και σε μια ιδιωτική συνομιλία, μακριά από το πάρτι, προσέφερε κάποιες προτάσεις.

Ο Δημήτρης επεσήμανε ότι θα συζητούσε προσωπικά την αίτησή μας με τους αρμοδίους. «Θα καλέσω τον υπουργό και τον μόνιμο γραμματέα του στο γραφείο μου. Εντάξει; Ελάτε στο γραφείο μου. Και θα του πω ‘Τι νομίζεις για αυτό;’».

«Και μπορεί να πουν ‘εντάξει, ξεχάστε το. Τι γίνεται με τη σύζυγό του; Εάν είναι εντάξει η σύζυγος, θα πάμε με τη σύζυγο. Και τότε μπορεί να τον φέρει ως σύζυγο».

Υπάρχει όμως και μια δεύτερη επιλογή. Εάν τα πράγματα δεν πάνε καλά στην Κύπρο, γνωρίζει προέδρους κοινοβουλίων αλλού και θα τους πει καλούς λόγους για να κάνουμε αίτηση σε άλλες χώρες.

«Μπορώ να κάνω κάτι σε πολλές χώρες. Γνωρίζω όλους τους προέδρους των κοινοβουλίων», εξήγησε. «Δεν μιλώ για Σουηδία ή Δανία. Αλλά ξέρω στη Μάλτα, στη Λετονία, στη Σλοβενία».

Μας ζήτησε να μεταφέρουμε στον πελάτη μας ότι θα βρεθεί λύση. «Μπορείτε να του πείτε, χωρίς να αναφέρετε το όνομά μου ή οποιονδήποτε άλλον, ότι έχει πλήρη στήριξη στην Κύπρο σε όλα τα επίπεδα –πολιτικό, οικονομικό, κοινωνικό, τα πάντα. Πλήρης στήριξη».

Με αυτή την υπόσχεση, ο Δημήτρης αποκάλυψε αυτό που ήθελε ως αντάλλαγμα: Την προοπτική να φέρουμε περισσότερους αγοραστές διαβατηρίων ήταν ένα μεγάλο κίνητρο. Με την προθεσμία του Brexit και την πολιτική αστάθεια στο Χονγκ Κονγκ, είπε ότι πολλοί θα ενδιαφέρονται για πρόσβαση στην ΕΕ.

«Υπάρχουν πολλοί που μπορεί να θέλουν ευρωπαϊκό διαβατήριο, γι’ αυτό φέρτε τους στην Κύπρο», μας είπε.

Μέσω των διασυνδέσεών του, των ντιβέλοπερς και των πελατών μας, θα μπορούσαμε να ξεκινήσουμε μια καλή επιχείρηση, είπε.

«Και αυτό θα είναι πολύ καλή επιχείρηση για εσάς και τον Αντώνη. Εντάξει, με τη δική σας πλήρη στήριξη».

Είχαμε την ευλογία του προέδρου της Βουλής. Αλλά ήταν το μυστικό μας.

«Μην το πείτε σε κανέναν. Ακόμα και στον Τόνυ. Μην πείτε ότι σας μίλησα. Γιατί πρέπει να προστατέψω και το όνομά μου», μας είπε ο Δημήτρης.

Είχαμε την πεποίθηση ότι θα μας βοηθούσε να αποκτήσουμε διαβατήριο για τον εγκληματία αιτητή, κύριο Χ.; «Δεν μπορώ να πω 100%, αλλά θα έλεγα 99%».

Αρκετά καλό. Είχα βάλει βάρος από την υπερκατανάλωση φαγητού, αλλά η έρευνα είχε επιτυχία.

Έναν χρόνο αργότερα, όταν ήρθαν αντιμέτωποι με αποδεικτικά στοιχεία, όλοι οι εμπλεκόμενοι ισχυρίστηκαν ότι μας είχαν υποψιαστεί. Ο Ανδρέας Πιττάτζιης είπε ότι μας κατήγγειλε στη ΜΟΚΑΣ, δυο μέρες αφού αναχωρήσαμε από το νησί. Ο Χριστάκης Τζιοβάνης, ο Τόνυ Κέι, ο Αντώνης Αντωνίου και ο «όμιλος Τζιοβάνι» είπαν ότι υποστηρίζουν την καταγγελία του Ανδρέα Πιττάτζιη.

Μετά τη δημοσιοποίηση της έρευνας, η κυπριακή κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι τερματίζει το Κυπριακό Επενδυτικό Πρόγραμμα. Ο Γενικός Εισαγγελέας Γιώργος Σαββίδης εξήγγειλε πλήρη έρευνα με τα στοιχεία του ρεπορτάζ. Ο Δημήτρης Συλλούρης, πρόεδρος της Βουλής, απέχει από τα καθήκοντά του μέχρι να ολοκληρωθούν οι έρευνες. Ο Χριστάκης Τζιοβάνης παραιτήθηκε από τη θέση του ως βουλευτής και από όλα τα σώματα του ΑΚΕΛ.