ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Πρωτογενές έλλειμμα 6,6 δισ. ευρώ στο οκτάμηνο

Πρωτογενές έλλειμμα 6,6 δισ. ευρώ στο οκτάμηνο - Κεντρική Εικόνα

Πρωτογενές έλλειμμα 6,607 δισ. ευρώ παρουσίασε ο προϋπολογισμός το οκτάμηνο Ιανουαρίου - Αυγούστου 2020 έναντι στόχου για πρωτογενές πλεόνασμα 1,152 δισ. ευρώ όπως προκύπτει από τα στοιχεία για την εκτέλεση του κρατικού προϋπολογισμού που δόθηκαν στη δημοσιότητα και αποτυπώνουν τις δημοσιονομικές επιπτώσεις στην ελληνική οικονομία απο την πανδημία του κορονοϊού. Την ίδια περίοδο πέρυσι ο προϋπολογισμός παρουσίαζε πρωτογενές πλεόνασμα 2,906 δισ. ευρώ.

Σε ότι αφορά το έλλειμμα στο ισοζύγιο του κρατικού προϋπολογισμού (γενική κυβέρνηση) το οκτάμηνο ανήλθε στα 10,804 δισ. ευρώ έναντι στόχου για έλλειμμα 2,892 δισ. ευρώ που έχει περιληφθεί για το αντίστοιχο διάστημα του 2020 στην εισηγητική έκθεση του Προϋπολογισμού 2020, και ελλείμματος 1,588 δισ. ευρώ το αντίστοιχο διάστημα του 2019.

Αναλυτικότερα:

Το ύψος των καθαρών εσόδων του κρατικού προϋπολογισμού ανήλθε σε 28,930 δισ. ευρώ, παρουσιάζοντας μείωση κατά 3,524 εκατ. ευρώ ή 10,9% έναντι του στόχου που έχει περιληφθεί στην εισηγητική έκθεση του Προϋπολογισμού 2020, γεγονός που οφείλεται κυρίως στη μείωση της οικονομικής δραστηριότητας λόγω της υγειονομικής κρίσης, καθώς και στην επίπτωση από τη λήψη μέτρων για την αντιμετώπισή της. Επιπρόσθετα, εκκρεμεί η καταχώριση ποσού 163 εκατ. ευρώ περίπου (49 εκατ. ευρώ για τον Μάιο 2020, 106 εκατ. ευρώ περίπου για τον Ιούνιο 2020 και 8 εκατ. ευρώ περίπου για τον Ιούλιο 2020) στους Αναλυτικούς Λογαριασμούς Εσόδων (ΑΛΕ) και συγκεκριμένα στην κατηγορία «Φόροι». Το ανωτέρω ποσό θα εμφανιστεί στους ορθούς ΑΛΕ μετά την επίλυση του υφιστάμενου τεχνικού προβλήματος, αναφέρει στην ανακοίνωσή του το υπουργείο Οικονομικών.

Τα συνολικά έσοδα του κρατικού προϋπολογισμού ανήλθαν σε 32,262 δισ. ευρώ, μειωμένα κατά 3,019 δισ. ευρώ ή 8,6% έναντι του στόχου.

Τα έσοδα από φόρους ανήλθαν σε 27,009 δισ. ευρώ, μειωμένα κατά 3,633 δισ. ευρώ ή 11,9% έναντι του στόχου που έχει περιληφθεί στην εισηγητική έκθεση του Προϋπολογισμού 2020. Ωστόσο, σε σύγκριση με τις επικαιροποιημένες εκτιμήσεις για την περίοδο Ιανουαρίου - Αυγούστου 2020 που περιλαμβάνονται στο Πρόγραμμα Σταθερότητας, το οποίο κατατέθηκε στην Ε.Ε. στις 30 Απριλίου 2020 και οι οποίες περιέχουν τις επιπτώσεις των μέτρων για την αντιμετώπιση της υγειονομικής κρίσης και λαμβανομένου υπόψη του ποσού των 163 εκατ. ευρώ, του οποίου η καταχώριση εκκρεμεί, ως ανωτέρω, τα έσοδα από φόρους είναι αυξημένα κατά περίπου 370 εκατ. ευρώ.

Η ακριβής κατανομή μεταξύ των κατηγοριών εσόδων του κρατικού προϋπολογισμού θα πραγματοποιηθεί με την έκδοση του οριστικού δελτίου αναφέρει το υπουργείο Οικονομικών. Οι επιστροφές εσόδων ανήλθαν σε 3,332 δισ. ευρώ, αυξημένες κατά 505 εκατ. ευρώ από το στόχο. Τα έσοδα του Προϋπολογισμού Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ) ανήλθαν σε 2,739 δισ. ευρώ, αυξημένα κατά 226 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου.

Ειδικότερα, τον Αύγουστο 2020 το σύνολο των καθαρών εσόδων του κρατικού προϋπολογισμού ανήλθε στα 5,089 δισ. ευρώ, αυξημένο κατά 706 εκατ. ευρώ σε σχέση με το μηνιαίο στόχο γεγονός που οφείλεται τόσο στα αυξημένα έσοδα ΠΔΕ όσο και στην παράταση που δόθηκε για την υποβολή των φορολογικών δηλώσεων και την πληρωμή της πρώτης και δεύτερης δόσης του φόρου εισοδήματος μέχρι το τέλος Αυγούστου. Τα συνολικά έσοδα του κρατικού προϋπολογισμού ανήλθαν σε 5,586 δισ. ευρώ, αυξημένα έναντι του μηνιαίου στόχου κατά 724 εκατ. ευρώ.

Τα έσοδα από φόρους ανήλθαν σε 4,382 δισ. ευρώ, μειωμένα κατά 11 εκατ. ευρώ έναντι του μηνιαίου στόχου που έχει περιληφθεί στην εισηγητική έκθεση του Προϋπολογισμού 2020. Ωστόσο, σύμφωνα με τις επικαιροποιημένες μηνιαίες εκτιμήσεις που περιλαμβάνονται στο Πρόγραμμα Σταθερότητας τα έσοδα από φόρους είναι αυξημένα για το μήνα Αύγουστο 2020 κατά 400 εκατ. ευρώ, παρά τη μείωση στην προκαταβολή φόρου εισοδήματος των νομικών προσώπων που έχουν πληγεί από τον COVID-19. Η υπέρβαση αυτή του στόχου οφείλεται στην είσπραξη της πρώτης και δεύτερης δόσης του φόρου εισοδήματος για όσους έκαναν χρήση της παράτασης υποβολής των φορολογικών δηλώσεων μέχρι το τέλος Αυγούστου, όπως προαναφέρεται.

Οι επιστροφές εσόδων του Αυγούστου 2020 ανήλθαν σε 497 εκατ. ευρώ, σημειώνοντας αύξηση κατά 18 εκατ. ευρώ έναντι του μηνιαίου στόχου. Τα έσοδα του ΠΔΕ ανήλθαν σε 1,055 δισ. ευρώ, αυξημένα κατά 749 εκατ. ευρώ έναντι του μηνιαίου στόχου.

Οι δαπάνες του κρατικού προϋπολογισμού για την περίοδο Ιανουαρίου - Αυγούστου 2020 ανήλθαν στα 39,735 δισ. ευρώ και παρουσιάζονται αυξημένες κατά 4,388 δισ. ευρώ έναντι του στόχου. Οι κυριότερες αιτίες της εμφανιζόμενης απόκλισης είναι:

α) η δαπάνη αποζημίωσης ειδικού σκοπού λόγω της πανδημίας του COVID-19 (μισθωτών και επιστημόνων) ύψους περίπου 1,189 δισ. ευρώ, η οποία πληρώθηκε από το υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων (κατηγορία μεταβιβάσεων),

β) η δαπάνη ενίσχυσης επιχειρήσεων με την μορφή επιστρεπτέας προκαταβολής ύψους περίπου 864 εκατ. ευρώ , η οποία πληρώθηκε από το υπουργείο Οικονομικών (κατηγορία μεταβιβάσεων),

γ) η δαπάνη έκτακτης επιχορήγησης προς τον ΕΦΚΑ και τον ΕΟΠΥΥ για την κάλυψη υστέρησης εσόδων από τις μειωμένες ασφαλιστικές εισφορές λόγω της πανδημίας, ύψους 420 εκατ. και 263 εκατ. ευρώ αντίστοιχα,

δ) οι αυξημένες εκροές του ΠΔΕ κατά 1,887 δισ. ευρώ, κυρίως λόγω των δαπανών για την αποζημίωση ειδικού σκοπού επιχειρήσεων και αυτοαπασχολούμενων, για την επιδότηση τόκων δανείων μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων, για το μέτρο της επιστρεπτέας προκαταβολής επιχειρήσεων, για την δράση ΤΕΠΙΧ ΙΙ και για τη σύσταση ταμείου εγγυοδοσίας επιχειρήσεων λόγω της πανδημίας του COVID-19 και

ε) οι αυξημένες πληρωμές για τόκους κατά 159 εκατ. ευρώ.

Με αντίρροπο χαρακτήρα κινήθηκε η υποεκτέλεση σε άλλες μείζονες κατηγορίες δαπανών, οι οποίες τροφοδοτήθηκαν με ανάλωση μέρους του αποθεματικού σύμφωνα με το υπουργείο Οικονομικών

Οι δαπάνες του κρατικού προϋπολογισμού για την περίοδο του Ιανουαρίου - Αυγούστου 2020 παρουσιάζονται αυξημένες σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2019 κατά 5,017 δισ. ευρώ, με τη μεγαλύτερη αύξηση στο σκέλος του ΠΔΕ, το οποίο παρουσίασε αυξημένη δαπάνη κατά 3,187 δισ. ευρώ, σε σχέση με την αντίστοιχη περσινή περίοδο, κυρίως λόγω των προαναφερόμενων αιτιών.

Οι δαπάνες του κρατικού προϋπολογισμού τον Αύγουστο 2020 ανήλθαν στα 4,978 δισ ευρώ και παρουσιάζονται μειωμένες κατά 211 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου, κυρίως λόγω της υποεκτέλεσης του ΠΔΕ κατά 407 εκατ. ευρώ.

Καλύτερα του αναμενόμενου τα φορολογικά έσοδα Αυγούστου, λέει ο Σκυλακάκης

«Τα φορολογικά έσοδα του μηνός Αυγούστου ήταν πολύ καλύτερα του αναμενομένου. Έφτασαν στο ύψος των εσόδων της αρχικής πρόβλεψης του προϋπολογισμού του 2020 και ήταν κατά 400 εκατ. περισσότερα από τις επικαιροποιημένες μηνιαίες εκτιμήσεις που περιλαμβάνονται στο Πρόγραμμα Σταθερότητας. Είναι δηλαδή 400 εκατ. πάνω σε σχέση με τις προβλέψεις μας που έχουν λάβει υπόψη τις επιπτώσεις της πανδημίας». Αυτό ανέφερε σε δήλωση του ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών Θεόδωρος Σκυλακάκης ανακοινώνοντας τα στοιχεία για την πορεία εκτέλεσης του προϋπολογισμού στο οκτάμηνο.

«Η επίδοση αυτή έχει προφανώς και κάποια συγκυριακά χαρακτηριστικά, όμως με βεβαιότητα αντανακλά στη διατήρηση της κουλτούρας πληρωμών των φυσικών προσώπων και των επιχειρήσεων και στην αυξημένη ρευστότητα που έχει επιτευχθεί στην οικονομία με τα πολλαπλά μέτρα τα οποία έλαβε η Κυβέρνηση. Δεν αλλάζει τις προβλέψεις μας για μειωμένα έσοδα στους επόμενους μήνες, είναι όμως μια αχτίδα αισιοδοξίας σε μια δύσκολη εποχή» τόνισε επίσης ο κ. Σκυκαλάκης

Στο υπουργείο Οικονομικών, λαμβάνοντας υπόψη τα στοιχεία από τις ηλεκτρονικές συναλλαγές στην αγορά τον Αύγουστο, παρατηρούν βελτίωση της εικόνας σχετικά με την εξέλιξη της ύφεσης στην ελληνική οικονομία. Θα περιμένουν βεβαίως να δουν πως θα εξελιχθεί η κατάσταση τους επόμενους μήνες, τον Οκτώβριο και το Νοέμβριο, προκειμένου να καταλήξουν σε οριστικά συμπεράσματα, τα οποία, σε κάθε περίπτωση, θα επηρεάστούν από την εξέλιξη της πανδημίας, αλλά και τα μέτρα στήριξης που λαμβάνει η κυβέρνηση (καταβολή αναδρομικών στους συνταξιούχους, επιστρεπτέα προκαταβολή κά). Όπως σημειώνουν πηγές του υπουργείου Οικονομικών, παραμένουν στα ίδια επίπεδα οι προβλέψεις για το ύψος της ύφεσης φέτος.

Στο υπουργείο Οικονομικών δεν αποκλείουν, πάντως, την λήψη και νέων μέτρων στήριξης το επόμενο διάστημα ιδιαίτερα σε περιοχές στις οποίες πλήττεται η οικονομική δραστηριότητα λόγω των στοχευμένων περιοριστικών μέτρων που επιβάλλονται για την αντιμετώπιση της πανδημίας. Πρόκειται, όπως διευκρινίζουν για μέτρα στήριξης τα οποία συζητούνται σε κυβερνητικό επίπεδο στο πλαίσιο των χρηματοδοτικών εργαλείων που έχουν ήδη ανακοινωθεί (επιστρεπτέας προκαταβολή, ενισχύσεις κά).

Αμετάβλητες παραμένουν και οι προβλέψεις για το έλλειμμα του φετινού προϋπολογισμού, ενώ όπως σημειώνουν πηγές ο στόχος για το 2021 θα είναι ένας ισοσκελισμένος προϋπολογισμός, ο οποίος θα επιστρέψει στα πλεονάσματα από το 2022. Στόχος είναι το μεσοπρόθεσμο πρόγραμμα σταθερότητας θα κατατεθεί μετά το πρώτο τρίμηνο του 2021 εφόσον υπάρχει πιο καθαρή εικόνα για την πανδημία. Όπως σημειώνουν χαρακτηριστικά κορυφαία στελέχη του υπουργείου Οικονομικών ο βαθμός εμβολιασμού των πολιτών θα είναι η πιο σημαντική οικονομική παράμετρος του 2021.

Σε ότι αφορά το θέμα με τις εκκρεμείς αιτήσεις συνταξιοδότησης τα ίδια στελέχη σημειώνουν οτι ο ΕΦΚΑ χρηματοδοτείται επαρκώς από το υπουργείο Οικονομικών αλλά παρατηρούνται τεχνικά προβλήματα απορρόφησης των κονδυλίων λόγω της πανδημίας. Μάλιστα όπως αναφέρουν η προηγούμενη κυβέρνηση δεν είχε καταγράψει όλες τις αιτήσεις συνταξιοδότησης με αποτέλεσμα να καταμετρούνται τώρα.