ΔΙΕΘΝΗ

Ασφαλείς και γρήγορες διελεύσεις από τα χερσαία σύνορα με «check-in» από το κινητό

Ασφαλείς και γρήγορες διελεύσεις από τα χερσαία σύνορα με «check-in» από το κινητό - Κεντρική Εικόνα

  «Για άνετες και γρήγορες διελεύσεις από τα σύνορα, απλά κατεβάστε το app στο κινητό ή στο tablet σας και διεκπεραιώστε τον έλεγχο από την άνεση του καναπέ σας, από την καφετέρια ή από όπου κι αν βρίσκεστε!». Θα μπορούσε να είναι διαφήμιση, τεχνολογικά όμως θα μπορούσε να είναι και πραγματικότητα. Κάτι σαν το αεροπορικό "οnline check-in", μόνο που ο έλεγχος εκτός από τον επιβάτη θα περιλαμβάνει και το αυτοκίνητο. Ποιος θέλει να περιμένει -ειδικά τους θερινούς μήνες- ώρες στα σύνορα; Ποιον δεν θα εξυπηρετούσε η επίσπευση της διαδικασίας; Όμως πόσο ρεαλιστική μπορεί να είναι μια τέτοια προοπτική για τα οδικά ταξίδια, όταν τα χερσαία σύνορα αποτελούν από τα πλέον ευαίσθητα σημεία ενδιαφέροντος για την παγκόσμια ασφάλεια και αποτροπή τρομοκρατικών ενεργειών και άλλων εγκλημάτων;

   Δεκατέσσερις φορείς, με επικεφαλής το Εθνικό Κέντρο Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης (ΕΚΕΤΑ)/ Ινστιτούτο Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνιών στη Θεσσαλονίκη, συμπράττουν, για να αποδείξουν ότι οι διελεύσεις από τα χερσαία σύνορα μπορεί να γίνουν πολύ λιγότερο χρονοβόρες, θωρακίζοντας ταυτόχρονα με επιπρόσθετες δικλείδες το σύστημα ασφάλειας στην ταυτοποίηση των ατόμων και οχημάτων.

   Πρόκειται για το πρόγραμμα "SMILE" με εταίρους από οκτώ χώρες, που χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στο πλαίσιο του χρηματοδοτικού πλαισίου της ΕΕ για την Έρευνα και την Καινοτομία "Horizon 2020". Από την Ελλάδα συμμετέχουν ακόμη το Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ινστιτούτο Κρήτης και η νεοφυής επιχείρηση EULAMBIA, ενώ οι υπόλοιποι εταίροι προέρχονται από τη Γερμανία, το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Γαλλία, τη Νορβηγία, την Ουγγαρία, τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία. Επιστημονικά υπεύθυνος του προγράμματος είναι ο δρ. Δημήτρης Τζοβάρας από το ΕΚΕΤΑ.

   Ο Γιώργος Σταυρόπουλος, βοηθός έρευνας στο ΙΠΤΗΛ/ΕΚΕΤΑ μίλησε στο Αθηναϊκό- Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων, για την αρχιτεκτονική του προγράμματος, τα προσδοκώμενα οφέλη από την υλοποίησή του, αλλά και τις σημαντικές καινοτομίες που συνεισφέρουν οι Έλληνες ερευνητές. Σύμφωνα με την περιγραφή του προγράμματος «το έργο SMILE προτείνει ένα νέο σχέδιο κινητικότητας που απευθύνεται στα σύγχρονα χερσαία σημεία ελέγχου συνόρων, μέσω του σχεδιασμού, εφαρμογής και αξιολόγησης σε σχετικά περιβάλλοντα μιας πρωτότυπης αρχιτεκτονικής διαχείρισης, για την ακριβή επαλήθευση στοιχείων, αυτόματου ελέγχου, παρακολούθησης και βελτιστοποίησης των ροών ατόμων. Αξιοποιεί τις δυνατότητες έξυπνων συσκευών για ασφαλή και αξιόπιστη ταυτοποίηση μέσω βιομετρικού ελέγχου, ερευνώντας την δυνατότητα αξιοποίησής τους σε μια πολυτροπική βιομετρική διαδικασία ταυτοποίησης η οποία συμπληρώνει/εμπλουτίζει τις υπάρχουσες μεθόδους ταυτοποίησης».

   Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της συνέντευξης του κ. Σταυρόπουλου στη Σμαρώ Αβραμίδου για το ΑΠΕ-ΜΠΕ:

   ΕΡ. Για να γίνει ευρύτερα κατανοητό, η κοινοπραξία του έργου SMILE εργάζεται για να δημιουργήσει μία πλατφόρμα μέσω της οποίας θα δίδεται στους πολίτες η δυνατότητα να περνούν από τον συνοριακό έλεγχο, με διαδικασίες αντίστοιχες του Online Check-in που παρέχουν οι αεροπορικές εταιρείες; Ποια ακριβώς θα είναι η διαδικασία ελέγχου και ταυτοποίησης ατόμων και οχημάτων;

   Το έργο SMILE προτείνει ένα σύστημα «pre-registration», παρόμοιο με το check-in στα αεροπορικά ταξίδια. Πριν περιγράψουμε το SMILE όμως, πρέπει να δούμε τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι αρχές στον έλεγχο των χερσαίων συνόρων.

   Το μεγαλύτερο πρόβλημα που υπάρχει αυτή τη στιγμή στα χερσαία σημεία ελέγχου, είναι αυτό της συμφόρησης. Οι αρχές χρειάζονται αρκετό χρόνο για να ελέγξουν όλους τους ταξιδιώτες και τα έγγραφά τους, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται μεγάλες ουρές.

   Η κατάσταση όπως είναι τώρα έχει ως εξής: κατά την άφιξη κάποιου στα σύνορα, ο ελεγκτής πρέπει να ελέγξει τα ταξιδιωτικά του έγγραφα καθώς και ένα σύνολο βάσεων δεδομένων (εθνικών και διεθνών) για να πιστοποιήσει εάν πρέπει να επιτρέψει τη διάσχιση των συνόρων. Πρέπει επίσης να ελεγχθούν τα στοιχεία του οχήματος (πινακίδα, άδεια κλπ.). Η διαδικασία αυτή παίρνει κάποιο χρόνο, καθώς ο εκλεκτής πρέπει να περάσει ένα-ένα τα ταξιδιωτικά έγγραφα στο σύστημα, και υπάρχουν και περιπτώσεις όπου η ταυτοποίηση δεν είναι εφικτή (τεχνικά προβλήματα, φθαρμένα έγγραφα κλπ.) ή ακόμα και περιπτώσεις όπου κάποιος για παράδειγμα καταφθάνει στα σύνορα με ληγμένο διαβατήριο (εν αγνοία του). Στις περιπτώσεις αυτές, η καθυστέρηση μπορεί να είναι σημαντική, όχι μόνο για τον συγκεκριμένο ταξιδιώτη, αλλά και για τους υπόλοιπους που περιμένουν στην ουρά.

   Αυτό που προτείνει το SMILE, είναι οι ταξιδιώτες να υποβάλουν τα στοιχεία τους νωρίτερα, ώστε αυτά να ελεγχθούν μέχρι να φτάσουν στα σύνορα, και εφόσον δεν υπάρχει κάποιο πρόβλημα, το μόνο που χρειάζεται είναι να γίνει μια τελευταία πιστοποίηση της ταυτότητάς τους (ότι δηλαδή όντως αυτός που βρίσκεται στα σύνορα, είναι ο ίδιος άνθρωπος που υπέβαλε τα στοιχεία του) για να διασχίσουν τα σύνορα.

   Ποιο συγκεκριμένα, ένας ταξιδιώτης, αρκετή ώρα πριν ξεκινήσει για τα σύνορα, χρησιμοποιώντας το κινητό του τηλέφωνο ή το tablet, μέσω της εφαρμογής του SMILE, θα κάνει pre-register το ταξίδι του. Δηλαδή θα υποβάλει τα στοιχεία του (όνομα, διαβατήριο, σκοπό ταξιδιού, αριθμό αυτοκινήτου, στοιχεία επικοινωνίας κλπ.) καθώς και τα αντίστοιχα στοιχεία για τους συν-ταξιδιώτες του στο σύστημα του SMILE. Επίσης, θα υποβάλει και κάποια βιομετρικά στοιχεία, όπως π.χ. φωτογραφία προσώπου, και τέλος θα χρησιμοποιεί τη συσκευή του για να διαβάσει τα στοιχεία του διαβατηρίου (το chip που βρίσκεται μέσα σε όλα τα νέα διαβατήρια).

   Τα στοιχεία αυτά αναλύονται από το σύστημα του SMILE κυρίως αυτόματα, αλλά και με τη συνδρομή και ανθρώπου εάν χρειάζεται. Η ανάλυση περιλαμβάνει τον έλεγχο των υποβεβλημένων πληροφοριών για την ορθότητά τους σε διάφορα εθνικά και διεθνή συστήματα, καθώς και τον έλεγχο ότι ο υποβάλλων δεν έχει κάποια απαγόρευση ταξιδιού (π.χ. ένταλμα σύλληψης ή απαγόρευση εξόδου από τη χώρα).

   Έτσι, όταν ο ταξιδιώτης φτάσει στα σύνορα, οι αρχές έχουν ήδη ελέγξει τα στοιχεία του (και μάλιστα έχοντας στη διάθεσή τους πολύ περισσότερο χρόνο για να πραγματοποιήσουν πιο ενδελεχή έλεγχο), και το μόνο που απαιτείται είναι να ταυτοποιηθεί ότι πρόκειται για το ίδιο άτομο, μια διαδικασία που παίρνει μερικά δευτερόλεπτα, και δεν απαιτεί σύνδεση με άλλα συστήματα. Η τελευταία ταυτοποίηση γίνεται με τη χρήση βιομετρικών, ελέγχοντας τον άνθρωπο και τα στοιχεία του διαβατηρίου του, και αντιπαραβάλλοντάς τα με αυτά που έχει υποβάλει νωρίτερα στο σύστημα.

   ΕΡ. Σε έναν τόσο κρίσιμο -για τα θέματα τρομοκρατίας και παράνομης διακίνησης ανθρώπων ή προϊόντων- τομέα, όπως ο έλεγχος χερσαίων συνόρων, αναπτύσσεται ένα σύστημα, που αφαιρεί μέρος της εργασίας από τον ελεγκτικό μηχανισμό και αναθέτει τη διεκπεραίωσή της στον τελικό χρήστη, τον πολίτη. Όμως μιλάμε για υπολογιστικό σύστημα. Μπορεί να είναι αλάνθαστο και άτρωτο, μπορεί να θωρακιστεί από κακόβουλες επιθέσεις; Τι ασφαλιστικές δικλείδες προβλέπονται;

   Όχι ακριβώς: δεν αφαιρούμε μέρος του ελέγχου από τον ελεγκτικό μηχανισμό, αλλά μεταφέρουμε χρονικά μέρος του από τη στιγμή που κάποιος βρίσκεται στα σύνορα, σε μια πρότερη στιγμή (προτού ο ταξιδιώτης ξεκινήσει από το σπίτι του). Με αυτόν τον τρόπο το σύστημα (και οι ελεγκτικές αρχές κατ' επέκταση) έχουν στη διάθεσή τους περισσότερο χρόνο για να κάνουν πιο ενδελεχείς ελέγχους με άνεση χρόνου, σε σχέση με τα σύνορα, όπου ο ελεγκτής πιέζεται χρονικά από τον όγκο των ταξιδιωτών.

   Ο πολίτης έχει την ίδια υποχρέωση που έχει και τώρα: να υποβάλει στις ελεγκτικές αρχές τα πλήρη και αληθή στοιχεία της ταυτότητάς του που θα του ζητηθούν. Σε περίπτωση που τα στοιχεία που έχουν υποβληθεί είναι ελλιπή ή δεν πιστοποιηθεί η αυθεντικότητά τους, τότε δεν θα επιτρέπεται η διέλευση των συνόρων, και ο πολίτης παραπέμπεται για περαιτέρω έλεγχο.

   Όσο αφορά στην ασφάλεια του συστήματος, έχουν ληφθεί όλα τα μέτρα για να καταστήσουν το σύστημα ασφαλές από κακόβουλες επιθέσεις, με χρήση όχι μόνο της τελευταίας λέξης της τεχνολογίας στον τομέα της ασφάλειας και της κρυπτογράφησης των δεδομένων, αλλά προτείνοντας καινοτόμες μεθόδους για την ενίσχυση αυτών (δείτε για παράδειγμα την απάντηση στην ερώτηση 7). Χρησιμοποιούνται ασφαλή και κρυπτογραφημένα κανάλια για την μετάδοση δεδομένων από τη συσκευή του χρήστη στο σύστημα του SMILE, και επιπροσθέτως, τα δεδομένα κρυπτογραφούνται για επιπλέον ασφάλεια. Στα σύνορα, τα υποσυστήματα του SMILE είναι διασυνδεδεμένα μέσω ιδιωτικού, κρυφού και κρυπτογραφημένου δικτύου, με χρήση ειδικών συσκευών που ενισχύουν την ασφάλεια.

   Κανένα σύστημα φυσικά δεν είναι αλάνθαστο. Έτσι το SMILE διενεργεί ενδελεχείς ελέγχους στο παρασκήνιο προτού φτάσει ο ταξιδιώτης στα σύνορα, αλλά στην περίπτωση όπου για οποιονδήποτε λόγο ο έλεγχος δεν είναι δυνατό να ολοκληρωθεί (π.χ. κάποιο φθαρμένο έγγραφο ή αμφιβολία για την ακρίβεια κάποιας πληροφορίας), ζητείται η συνδρομή ανθρώπου. Αυτό είναι ένα σημείο όπου η πρόταση του SMILE υπερτερεί σε σχέση με την υπάρχουσα κατάσταση: στην περίπτωση που αυτό συνέβαινε στα σύνορα, η καθυστέρηση και για τον ταξιδιώτη, αλλά και για τους υπόλοιπους ταξιδιώτες που περιμένουν στη σειρά θα ήταν σημαντική. Ενώ με τη χρήση του SMILE, ο επιπλέον έλεγχος γίνεται στο παρασκήνιο, χωρίς να προσθέτει έξτρα καθυστέρηση στη διαδικασία.

   Τέλος, τον τελευταίο λόγο για τον εάν θα επιτραπεί η διάσχιση των συνόρων τον έχουν οι ελεγκτικές αρχές (ο άνθρωπος δηλαδή που θα κάνει την τελική ταυτοποίηση). Το SMILE δίνει στον ελεγκτή όλα τα στοιχεία που χρειάζεται, ώστε αυτός να πάρει την τελική απόφαση. Δεν έχουμε δηλαδή ένα εντελώς αυτόνομο σύστημα που παίρνει αποφάσεις, αλλά ένα σύστημα που βοηθάει τις ελεγκτικές αρχές να πάρουν καλύτερες αποφάσεις, σε μικρότερο χρόνο, αυξάνοντας ταυτόχρονα το βαθμό της ασφάλειας στα σύνορα.

   ΕΡ. Τι περιλαμβάνει η πολυτροπική βιομετρική διαδικασία ταυτοποίησης; Ποια είναι τα πλεονεκτήματα της;

   Ως πολυτροπική βιομετρική αναγνώριση, ορίζεται η αναγνώριση ατόμου με χρήση περισσότερων του ενός βιομετρικών στοιχείων συνδυαστικά, για παράδειγμα δακτυλικό αποτύπωμα και αναγνώριση προσώπου.

   Συγκεκριμένα στο SMILE, χρησιμοποιούμε αναγνώριση προσώπου, δακτυλικών αποτυπωμάτων και ίριδας του ματιού. Με αυτόν τον τρόπο αυξάνουμε την αξιοπιστία της αναγνώρισης, και έχουμε τη δυνατότητα να ανταπεξέλθουμε σε συνθήκες όπου για κάποιο λόγο η αναγνώριση μέσω ενός μόνο βιομετρικού στοιχείου είναι προβληματική ή ακόμα και δεν είναι εφικτή (π.χ. ένας τραυματισμός σε δάχτυλο που χαλάει την ποιότητα του αποτυπώματος, ή κάποιος τραυματισμός/σημάδι στο πρόσωπο, ακόμα και η χρήση πολύ έντονου makeup). Έτσι, σε περίπτωση όπου για παράδειγμα η αναγνώριση προσώπου αποτύχει, έχουμε την αναγνώριση της ίριδας ή/και του δακτυλικού αποτυπώματος ώστε να αναγνωριστεί με επιτυχία ο άνθρωπος.

   ΕΡ. Σε ποια σημεία ελέγχου χερσαίων συνόρων θα δοκιμαστεί η προτεινόμενη πλατφόρμα του SMILE; Θα μπορούσε έχει περισσότερες εφαρμογές σε επόμενη φάση;

   Η πλατφόρμα του SMILE αρχικά θα δοκιμαστεί σε 2 σημεία: Στα σύνορα Βουλγαρίας-Ρουμανίας, και συγκεκριμένα στο σημείο Russe, και στα σύνορα Ρουμανίας - Ουγγαρίας, στο σημείο Nadlak.

   Επιπλέον το σύστημα θα δοκιμαστεί για τον έλεγχο της πρόσβασης σε σημεία/περιοχές/εκδηλώσεις όπου απαιτείται υψηλή ασφάλεια. Για παράδειγμα εκδηλώσεις στις οποίες συμμετέχουν υψηλά πολιτικά πρόσωπα.

    Συγκεκριμένα, θα γίνουν δοκιμές για τον έλεγχο εισόδου σε ένα σενάριο όπου έχει προγραμματιστεί η επίσκεψη κάποιου πολιτικού προσώπου σε κατασκήνωση μεταναστών. Σε αυτό το σενάριο, προκειμένου να ενισχυθεί η ασφάλεια, θα απαγορεύεται η είσοδος σε άτομα που δεν έχουν ελεγχθεί με επιτυχία από το σύστημα του SMILE.

   ΕΡ. Συνδέεται το SMILE με άλλες δράσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης στον τομέα της ενίσχυσης της ασφάλειας των συνόρων και την ελεύθερης διακίνησης ανθρώπων και αγαθών;

   Η κοινοπραξία του SMILE βρίσκεται σε συνεχή επαφή με άλλα Ευρωπαϊκά έργα στον ίδιο τομέα καθώς επίσης και συμμετέχει τακτικά σε συνέδρια και ημερίδες σχετικές με το αντικείμενο της ασφάλειας συνόρων, παρουσιάζοντας το έργο και τις ιδέες του, και αφουγκράζεται τις απαιτήσεις των φορέων.

   Επιπροσθέτως, κατά το σχεδιασμό του συστήματος του SMILE, η κοινοπραξία έδωσε ιδιαίτερη βαρύτητα στο να είναι το προς υλοποίηση σύστημα 100% συμβατό με τα νέα συστήματα και κανονισμούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης σχετικά με την ασφάλεια των συνόρων. Έτσι το SMILE έχει σχεδιαστεί να ακολουθεί πλήρως τους κανόνες του ETIAS (European Travel Information and Authorisation System), το οποίο αφορά μη-Ευρωπαίους πολίτες (για την ακρίβεια πολίτες από χώρες εκτός ζώνης Schengen) που όμως δεν χρειάζονται VISA για να επισκεφθούν χώρες της ζώνης Schengen.

   Αντίστοιχα το SMILE είναι πλήρως ευθυγραμμισμένο με το επερχόμενο (το 2020) Entry-Exit System (EES) της ΕΕ, το οποίο έχει ως στόχο να κρατάει αρχείο όλων των μη-Ευρωπαίων πολιτών που διασχίζουν σύνορα της ΕΕ.

   Τέλος, η ΕΕ έχει εκδώσει το Interoperability proposal, το οποίο αποτελεί μια πρόταση για τη διασύνδεση των διαφόρων εθνικών και διεθνών συστημάτων ασφάλειας σε ευρωπαϊκό επίπεδο και της ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ αυτών των συστημάτων. Το SMLE έχει εξαρχής σχεδιαστεί ώστε να μπορεί να διασυνδεθεί με όλα τα υπάρχοντα και υπό κατασκευή εθνικά και διεθνή συστήματα και βάσεις δεδομένων.

   ΕΡ. Έχουν ποσοτικοποιηθεί τα προσδοκώμενα περιβαλλοντικά, οικονομικά ή άλλα οφέλη από την αξιοποίηση της τεχνολογίας του SMILE στη διαχείριση των χερσαίων σημείων ελέγχου συνόρων;

   Στο SMILE συμμετέχουν ως εταίροι οι αστυνομίες της Βουλγαρίας, της Ρουμανίας και της Ουγγαρίας. Αυτό που αναμένουν από το έργο, είναι ένα σύστημα που θα τους επιτρέψει από τη μία να μειώσουν το χρόνο αναμονής στα χερσαία σύνορα, και από την άλλη να αυξήσουν το επίπεδο της ασφάλειας των συνόρων.

   Μέσω του συστήματος του SMILE, θα έχουν τη δυνατότητα να κάνουν καλύτερη κατανομή των δυνάμεών τους (εφόσον θα έχουν πρότερη γνώση για τον όγκο των ταξιδιωτών που αναμένεται σε κάθε σημείο ελέγχου), καθώς επίσης και να μετριάσουν (ή και να εξαλείψουν) τις επιπτώσεις που έχει η διακοπή της σύνδεσης των συστημάτων στα σύνορα με τα κεντρικά συστήματα (κάτι που όπως μας έχουν αναφέρει συμβαίνει αρκετά συχνά, και προκαλεί τεράστιες καθυστερήσεις).

   Από την πλευρά των ταξιδιωτών, το βασικότερο όφελος είναι φυσικά η μειωμένη αναμονή για να περάσουν τα σύνορα, και η αυξημένη αίσθηση ασφάλειας που θα προσφέρει το SMILE. To σύστημα θα προσφέρει και μερικά ακόμη στοιχεία που θα διευκολύνουν τα ταξίδια, όπως για παράδειγμα ενημέρωση ότι πλησιάζει η ημερομηνία λήξης κάποιου εγγράφου (π.χ. διαβατήριο) ώστε να μη βρεθεί ο ταξιδιώτης προ εκπλήξεως, ή μια εκτίμηση του χρόνου αναμονής και η πρόταση για την βέλτιστη ώρα αναχώρησης από το σπίτι για να είναι την κατάλληλη ώρα στα σύνορα.

   ΕΡ. Οι Έλληνες εταίροι του προγράμματος ποιες σημαντικές καινοτομίες συνεισφέρουν στο έργο;

   To ΕΚΕΤΑ-ΙΠΤΗΛ, εκτός από το συντονισμό του έργου, συμμετέχει ενεργά και στην ανάπτυξη των διαφόρων υποσυστημάτων. Πιο συγκεκριμένα, αναπτύσσονται καινοτόμες μέθοδοι για την αναγνώριση μεμονωμένων ανθρώπων, αλλά και ομάδων ανθρώπων, με χρήση ελαφρών βιομετρικών. Τα ελαφρά βιομετρικά είναι χαρακτηριστικά ενός ατόμου, τα οποία αν και δεν διαθέτουν τη διακριτική ικανότητα των κλασσικών βιομετρικών (όπως π.χ. το δακτυλικό αποτύπωμα), προσφέρουν μια γενική περιγραφή του ατόμου σε εύκολα κατανοητή μορφή. Παραδείγματα ελαφρών βιομετρικών είναι το χρώμα των ματιών ή των μαλλιών, η ηλικιακή ομάδα, τα γένια, το μουστάκι, ο σωματότυπος ή το χρώμα του δέρματος. Τα ελαφρά βιομετρικά, όπως ήδη αναφέραμε, δεν έχουν την διακριτική ικανότητα των κλασσικών βιομετρικών, π.χ. υπάρχουν πολλοί άνθρωποι μέσης ηλικίας, με μαύρα μαλλιά και μούσι. Παρόλα αυτά, απαιτούν πολύ μικρότερη επεξεργαστική ισχύ και αρκεί ακόμα και χαμηλής ποιότητας πληροφορία (χαμηλής ανάλυσης ή μακρινή εικόνα) για να εξαχθούν αποτελεσματικά και με ακρίβεια. Έτσι προσφέρουν μια γενική περιγραφή του ατόμου, βοηθώντας έτσι στην αναγνώρισή του από τον ελεγκτή. Τέλος, η ομάδα του ΕΚΕΤΑ-ΙΠΤΗΛ εργάζεται σε μια νέα μέθοδο όπου θα επιτρέπει την εξαγωγή των ελαφρών βιομετρικών μιας ομάδας ατόμων, ώστε να είναι πολύ πιο αποτελεσματικός και γρήγορος ο εντοπισμός ή η εξακρίβωσή της. Για παράδειγμα, έχοντας τα ελαφρά βιομετρικά μιας ομάδας ατόμων που ταξιδεύουν με το ίδιο αυτοκίνητο, ο ελεγκτής μπορεί πολύ γρήγορα και αυτόματα να έχει μια πρώτη εικόνα για το αν τα άτομα που έχει μπροστά του είναι τα ίδια με αυτά που έχουν κάνει pre-register στο SMILE.

   Η EULAMBIA Advanced Technologies, μία νεοφυής Ελληνική επιχείρηση, η οποία εδράζεται στην Αθήνα και δραστηριοποιείται στους τομείς της κυβερνοασφάλειας με χρήση φωτονικών τεχνολογιών και των τηλεπικοινωνιών, αναπτύσσει μια καινοτόμα τεχνολογία για την διασφάλιση των βιομετρικών δεδομένων των χρηστών αλλά και για την ασφαλή μετάδοση και ταυτοποίησή τους. Η τεχνολογία αυτή βασίζεται σε photonic Physical Unclonable Function (p-PUF, ) το οποίο προσφέρει τη δυνατότητα γένεσης τυχαίων, μοναδικών και επαναλήψιμων ψηφιακών κλειδιών, η παραγωγή των οποίων στηρίζεται σε φυσικούς μηχανισμούς και όχι σε κάποια αλγοριθμική υλοποίηση. Πιο συγκεκριμένα, το p-PUF στηρίζεται στην σκέδαση μίας οπτικής δέσμης διαμέσου ενός οπτικού μέσου, όπως για παράδειγμα ενός αμμοβολημένου γυαλιού, με αποτέλεσμα την παραγωγή πολύπλοκων φωτεινών μοτίβων. Μεταβάλλοντας ελάχιστα τα χαρακτηριστικά της δέσμης εισόδου (διαφορετικές είσοδοι) παράγονται τελείως διαφορετικά και μοναδικά φωτεινά μοτίβα (διαφορετικές έξοδοι). Με κατάλληλη ψηφιακή επεξεργασία των συγκεκριμένων οπτικών μοτίβων ένας μεγάλος αριθμός κλειδιών μπορούν να παραχθούν από κάθε εικόνα.

   Τα βασικά χαρακτηριστικά και πλεονεκτήματα του p-PUF, τα οποία κάνουν ιδιαίτερη και σημαντική την χρήση του σε εφαρμογές κρυπτογράφησης συνοψίζονται στα εξής:

   Η αυξημένη πολυπλοκότητα του φυσικού μηχανισμού οδηγεί στην παραγωγή ενός εκθετικά μεγάλου αριθμού κλειδιών, ενώ ταυτόχρονα καθιστά αδύνατη την όποια αναπαραγωγή τους μέσω μοντελοποίησης.

   Τα κλειδιά δεν σώζονται σε κάποια βάση δεδομένων αλλά επαναπαράγονται από το p-PUF τη στιγμή της ταυτοποίησης των χρηστών. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την αποφυγή μαζικής διαρροής κλειδιών σε περίπτωση κυβερνο-επίθεσης.

   Το φυσικό μέσο (στην προκειμένη περίπτωση το αμμοβολημένο γυαλί), το οποίο είναι η καρδιά του συστήματος, λόγω της τυχαιότητας των δομικών του χαρακτηριστικών τα οποία προκύπτουν κατά το στάδιο της κατασκευής του, είναι αδύνατο να αντιγραφεί ακόμα και από τον ίδιο τον κατασκευαστή. Αυτό καθιστά αδύνατη την όποια κακόβουλη αναπαραγωγή του συστήματος για την υποκλοπή κλειδιών.

   Για τη συγκεκριμένη τεχνολογία έχει ξεκινήσει διαδικασία καταχώρησης ευρεσιτεχνίας, ενώ η υλοποίηση του πρωτοτύπου της διάταξης αυτής θα αποτελέσει πρωτοποριακό προϊόν στην αγορά της ψηφιακής ασφάλειας.

   ΕΡ. Πιστεύετε ότι θα μπορούσε μελλοντικά να αναπτυχθεί αντίστοιχη εφαρμογή για τον τελωνειακό έλεγχο; Τελικά η τεχνολογία παρέχει ασφαλείς λύσεις μόνο για τον έλεγχο των ανθρώπων ή επεκτείνεται ήδη και σε νέα πεδία εφαρμογών; Μιλώντας π.χ. για τον τελωνειακό έλεγχο επαγγελματικών οχημάτων, μία αντίστοιχη του SMILE πλατφόρμα δεν θα επηρέαζε σε μεγάλο βαθμό ολόκληρη την εφοδιαστική αλυσίδα και τα οικονομικά μεγέθη επιχειρήσεων και εθνικών οικονομιών; 

   Φυσικά. Έχουν προταθεί διάφορες λύσεις, όπως λόγου χάρη ένα σύστημα στο οποίο κατά την άφιξη στα σύνορα ενός οχήματος, οι επιβάτες κατεβαίνουν από το όχημα και περνάνε τα σύνορα πεζή (όπου και ελέγχονται), ενώ το όχημα το παραλαμβάνει ένα ρομποτικό σύστημα και το περνάει από ακτίνες Χ. Εάν δεν βρεθεί κάτι ύποπτο, το όχημα παραλαμβάνεται στην άλλη πλευρά των συνόρων.

   Επιπλέον υπήρξαν κάποιες ιδέες για τον τελωνιακό έλεγχο, κυρίως για επαγγελματικά οχήματα, μέσα στο SMILE, αλλά δυστυχώς δεν είναι δυνατή η υλοποίηση τους στα πλαίσια του έργου. Ειδικά για τα επαγγελματικά οχήματα, μια επέκταση του SMILE με τελωνιακό έλεγχο θα είχε πολύ σημαντικά οφέλη για την οικονομία, καθώς οι χρόνοι αναμονής για να περάσει ένα τέτοιο όχημα τα σύνορα και το τελωνείο είναι από αρκετές ώρες μέχρι μερικές ημέρες! Ίσως στο SMILE2 εάν υπάρξει!

   Προς το παρόν το SMILE επικεντρώνεται μόνο στον έλεγχο ανθρώπων, είτε αυτό είναι για τη διάσχιση συνόρων, είτε για άλλες εφαρμογές όπου ο ενδελεχής έλεγχος της ταυτότητας των παρευρισκόμενων είναι θέμα ύψιστης ασφάλειας.